ارتباط انقضای قراردادهای آتی و سقوط بازار رمزارز

در طول سال ۲۰۲۱، درست پیش از انقضای معاملات آتی CME شاهد افت بازار بیت کوین بودیم، اما آیا تاریخ تکرار خواهد شد؟

در این مقاله قصد داریم به دنبال پاسخ این سوال ساده باشیم. آیا انقضای قراردادهای آتی در CME که محبوب‌ترین بازار بورس آتی بیت کوین است، بر قیمت این رمزارز تاثیر می‌گذارد؟

از نظر تاریخی ثابت شده است که این اتفاق واقعا رخ می‌دهد. همواره قبل از تسویه قرارداد‌ها، شاهد افت ۲ درصدی چه به صورت میانگین و چه به صورت میانه بوده‌ایم. اگرچه این سقوط عمدتا به سرمایه‌گذاران بزرگ نهادی نسبت داده می‌شود اما داستان عمیق‌تر از آن است.

معاملات آتی بیت کوین چه زمانی تسویه می‌شود؟

در این مقاله ما به بررسی بورس کالای شیکاگو یا CME می‌پردازیم. این صرافی یکی از اولین صرافی‌هایی است که قراردادهای آتی بیت کوین را ارائه می‌دهد. بیشترین حجم معاملات آتی نیز در این صرافی انجام می‌شود. در این صرافی هر قرارداد شامل ۵ بیت کوین است و حداکثر پوزیشن نیز ۴۰۰۰ هزار قرارداد (یا ۲۰ هزار بیت کوین) تعیین شده است. قراردادهای آتی در بورس نیویورک در روز جمعه هر ماه در ساعت ۴ عصر به وقت لندن تسویه می‌شود. از آنجایی که این قراردادها مشتقه هستند، تسویه آنها به صورت نقدی خواهد بود.

رول اور در قراردادهای آتی چیست؟

نکته مهمی که باید در اینجا به آن توجه کرد، مفهوم «رول اور» قراردادهای آتی است. این کار زمانی رخ می‌دهد که معامله‌گران بخواهند قراردادهای آتی خود را حتی زمانی که در حال انقضا هستند، حفظ کنند. برای این کار، آنها قراردادهای قدیمی خود را فروخته و یک قرارداد جدید به قیمت بازار می‌خرند. با این کار، آنها پوزیشن خود را حفظ خواهند کرد.

با این حال، در بیت کوین، معامله‌گران این امکان را دارند که یک قرارداد آتی دائمی بگیرند که هرگز منقضی نمی‌شود. این موضوع تضمین می‌کند که پوزیشن آنها همواره باز است. زمانی که قراردادهای آتی نزدیک به تسویه هستند، رول اور کردن قراردادهای آتی می‌تواند بر قیمت بیت کوین تاثیر بگذارد.

تسویه قراردادهای آتی و تاثیر آن بر دارایی

این موضوعی است که به شدت در ادبیات مالی سنتی مورد تحقیق قرار گرفته است. گزارش‌های متعددی گردآوری شده است که نشان می‌دهد چگونه قیمت دارایی‌ها در زمان تسویه قراردادهای آتی تحت تاثیر قرار می‌گیرد. گزارشی توسط بورس اوراق بهادار ورشو گردآوری شده است که نشان می‌دهد چگونه حجم گردش سود به طور ناگهانی در روزهای منتهی به انقضای قراردادهای آتی افزایش می‌یابد.

درک این پدیده در بازارهای مالی سنتی به دلیل حجم سرمایه‌گذاران نهادی که در آن شرکت می‌کنند، نسبتا آسان است. در بازارهای کریپتو نیز سرمایه‌گذاران نهادی می‌توانند راه‌های مختلفی برای تاثیرگذاری بر قیمت بیت کوین در تاریخ‌های تسویه استفاده کنند.

• اولین استراتژی خرید بیت کوین فیزیکی و فروش قراردادهای آتی است. این سازوکار به آنها کمک می‌کند در صورتی که یکی از پوزیشن‌ها به ضرر آن‌ها هم حرکت کرد، باز هم سود کسب کنند. به عنوان مثال، اگر قیمت بیت کوین افزایش یابد، آنها بیت کوین خریداری کرده‌آند و سود می‌برند. همچنین اگر قیمت کاهش پیدا کرد، آنها به سادگی از پوزیشن فروش خود سود می‌برند. حتی اگر پوزیشن خرید آنها در ضرر باشد.
• یکی دیگر از استراتژی‌های ممکن، خرید بیت کوین‌های فیزیکی و فروش آنها قبل از تاریخ تسویه است که باعث کاهش قیمت می‌شود. اگر این کار به صورت استراتژیک و به درستی انجام شود، آنها می‌توانند از قراردادهای آتی فروش خود سود کسب کنند. اما برای این که این اتفاق رخ بدهد، سرمایه‌گذار باید پوزیشن قابل توجهی در بازار داشته باشد و همچنین باید معامله خود را در یکی از صرافی‌هایی انجام دهد که تسویه آتی با قیمت آن انجام می‌شود.
• بیشتر بخوانید: آیا بیت‌کوین یک دارایی سوداگرانه است؟ پاسخ از دیدگاه تحلیل آنچین 

از آنجایی که بیت کوین به دلار تسویه می شود، برای معامله‌گران بسیار آسان است که پوزیشن‌های آتی خود را به نفع خود دستکاری کنند.

اگرچه با کمک رصد بلاکچین و بررسی آدرس قراردادها می‌توانیم متوجه شویم پول از کجا می‌آید و به کجا می‌رود، اما بررسی کردن آن دشوار است و در نتیجه شناسایی سرمایه‌گذاری که در نهایت اقدام به دستکاری قیمت می‌کند، مشکل خواهد بود. با این حال، این مساله اثبات شده است که حجم معاملات دارایی اغلب با نزدیک شدن به تاریخ تسویه قراردادها افزایش می‌یابد.

در تحلیلی که توسط Arcane Crypto برای میانگین بازده بیت کوین بین ژانویه ۲۰۱۸ تا اوت ۲۰۱۹ انجام شد، مشخص شد که قبل از تاریخ تسویه قراردادهای‌ آتی CME بیت کوین شاهد بازده منفی ۲.۲ درصدی بوده است.

در واقع داده‌های آنها نشان داد که از ۶۰۸ روزی که آنها تحلیل کرده‌اند، تقریبا نیمی از روزها بازده مثبت بوده است، بنابراین، بازده تقریبا ۵۰ درصد مثبت و ۵۰ درصد منفی بوده است.با اینحا، در این گزارش آمده است که درست قبل از تسویه حساب، اتفاقی کاملا متفاوت رخ می‌دهد. در این زمان حدود ۷۵ درصد مواقع بازده منفی بوده است.

اگر فکر می‌کنید این داده‌ها قدیمی هستند و ممکن است از آن زمان همه چیز تغییر کرده باشد، بهتر است نگاهی دقیق‌تر بیندازید. در سال ۲۰۲۱ اکثر مواقع شاهد بازده منفی در قیمت بیت کوین بوده‌ایم، به خصوص در روز تسویه حساب قراردادهای آتی CME (یا روز پیش از آن). بیایید نگاهی به آنچه در ۲۹ ژانویه سال جاری رخ داد بیندازیم:

آن روز تسویه قراردادهای آتی بود. در حالی که قیمت تقریبا ثابت بود، به یکباره شاهد افزایش شدید در حجم معاملات بودیم که پس از آن بلافاصله قیمت کاهش یافت.

اکنون که با راه‌اندازی ETF آتی بیت کوین علاقه فزاینده‌ای به بازار آتی بیت کوین ایجاد شده است، بسیاری نسبت به این مساله حساس شده‌اند. اگرچه به سختی می‌تواند در مورد این که آیا افت شدید بیت کوین در روزهای منتهی به تسویه قراردادهای آتی اظهار نظر کرد، اما نشانه‌هایی مبنی بر دستکاری قیمت وجود دارد. برخی آن را «دستکاری در روز روشن» می‌نامند اما به نظر می‌رسد این اصطلاح برای تفسیر چیزی که نمی‌توانیم کاملا از آن مطمئن باشیم، زیادی سختگیرانه است. با این حال، به عنوان معامله‌گر همواره بهتر است مواظب این مساله باشیم.