دارایی امن چیست و چگونه باید آن را معامله کنیم؟

دارایی‌‌های امن، به منزله پادزهری ضروری در رکود‌های اقتصادی به شمار می‌روند. این دارایی‌ها می‌تواننند از معامله‌گران و سرمایه‌گذاران در برابر ضرر و زیان در هنگام سقوط بازار سهام محافظت کنند.

دارایی امن چیست؟ safe haven asset چیست؟

دارایی امن (Safe-haven asset) به دسته‌ای از دارایی‌ها گفته می‌شود که معامله‌گران و سرمایه‌گذاران پول خود را برای محافظت در برابر اختلالات بنیادین بازار در آن قرار می‌دهند. ارزهای امن، سهام امن، طلا و اوراق قرضه ایالات متحده از نظر تاریخی توانسته‌اند ارزش خود را در طول رکود اقتصادی یا بازارهای پرنوسان حفظ کرده یا افزایش دهند و این امکان را فراهم می‌کنند تا سرمایه‌گذاران با خرید آن‌ها از دارایی خود محافظت کنند.

دارایی‌های امن چه ویژگی‌هایی را دارند؟

• نقدینگی بالا: دارایی‌های امن معمولا نقدینگی بالایی دارند و شما می‌توانید بدون تجربه اسلیپیج یا لغزش، تقریبا در هر قیمتی که می‌خواهید به بازار وارد یا از آن خارج شوید. نمونه‌ای از یک جفت ارز امن با نقدینگی بالا GBPJPY است. هنگامی که نشانه‌هایی از اختلالات بنیادین مانند رکود اقتصادی در غرب ظاهر می‌شود، یک حرکت رایج در بازار، کاهش ارزش جفت ارز GBPJPY است. شما در این زمان می‌توانید در هر قیمتی که بخواهید وارد بازار شده و این جفت ارز را بفروشید.
• عرضه محدود: اگر عرضه دارایی از تقاضای آن پیشی بگیرد، احتمالا ارزش آن کاهش می‌یابد. بازارهایی مانند طلا که کمبود عرضه دارند، احتمالا در این زمان افزایش ارزش خواهند داشت، چرا که با کمبود عرضه و افزایش تقاضا، به طور بالقوه باید شاهد افزایش قیمت طلا باشیم.
• کاربرد متنوع: آیا دارایی مورد نظر به اندازه کافی کاربرد دارد؟ به عنوان مثال مس در طیف گسترده‌ای از وسایل مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ از زیرساخت‌ها گرفته تا موارد مرتبط با کشاورزی و الکترونیک.
• تقاضای پایدار: انتظار می‌رود که تقاضا برای یک دارایی امن در آینده نیز حفظ شود، بنابراین باید به مطلوبیت آتی دارایی اطمینان داشت. به عنوان مثال برخی از کامودیتی‌ها مانند نقره کاربرد صنعتی زیادی دارند، اما در آینده ممکن است با کامودیتی‌های دیگر جایگزین شوند.
• ماندگاری: دارایی‌هایی که کیفیت آنها به مرور زمان افت می‌کند، مطلوبیت آنها نیز کاهش خواهد یافت و احتمالا در آینده تقاضای کمتری خواهند داشت.

برترین دارایی‌های امن برای معامله

در مورد معامله دارایی‌های امن می‌توانید از جفت ارزها، اوراق خزانه‌داری ایالات متحده، کامودیتی‌ها و حتی سهام تدافعی استفاده کنید. در ادامه به بررسی برخی از رایج‌ترین دارایی‌های امن برای معامله می‌پردازیم.

کامودیتی‌های امن

قابل توجه‌ترین دارایی امن طلا است که از نظر تاریخی همبستگی منفی قابل اعتمادی با سهام نشان داده است. به این معنی که در هنگام سقوط بازار سهام، قیمت طلا به احتمال زیاد افزایش می‌یابد. این دارایی فیزیکی بسیار تقاضای بالایی دارد و مستقل از تصمیمات سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی است. از همه مهم‌تر عرضه محدودی دارد.

در سال ۲۰۰۹، سرمایه‌گذاران به خاطر بحران مالی به سمت طلا هجوم آوردند، به طوری که باعث شد یک دوره صعودی سه ساله را شاهد باشیم و قیمت طلا در آگوست ۲۰۱۱ به ۱۹۰۰ دلار در هر اونس رسید. در ادامه شاهد یک روند نزولی دو ساله در طلا بودیم. در تصویر زیر حرکت‌های قیمت طلا را از ابتدای قرن حاضر مشاهده می‌کنید.

این خصوصیات، معاملات طلا را به یک استراتژی محبوب برای پوشش ریسک تبدیل کرده است. با توجه به اینکه ارزش طلا طی سالیان متمادی ثابت مانده است، معامله‌گران تلاش می‌کنند با وارد کردن این فلز در استراتژی پوشش ریسک خود، ضررهای احتمالی را کاهش دهند.

با این حال، در بین فلزات تنها طلا به عنوان دارایی امن شناخته نمی‌شود. برخی معتقدند نقره و پالادیوم نیز می‌توانند نامزد مناسبی برای معامله در زمان تنش‌های اقتصادی باشند. در واقع پالادیوم طی سال‌های اخیر افزایش مناسبی پیدا کرده و نسبت به طلا گران‌تر شده است که این مساله می‌تواند پالادیوم را در آینده‌ای نه چندان دور به یک دارایی امن قابل اتکا تبدیل کند.

ین ژاپن

ین به دلیل مازاد تجاری ژاپن و وضعیت این کشور به عنوان طلبکار خالص در جهان و همچنین تقاضای ین برای معاملات حملی همواره به عنوان یک دارایی امن و مطمئن شناخته شده است. نمودار زیر سه مورد را نشان می‌دهد که جذابیت ین به عنوان یک دارایی امن را می‌توان در بازارهای ریسک‌گریز طی سه دهه مشاهده کرد.

فرانک سوئیس

فرانک واحد پول ملی سوئیس است. این کشور به داشتن بازار سرمایه کم نوسان، دولت بی‌طرف و نرخ‌های بیکاری پایین معروف است. به همین خاطر معامله‌گران اغلب در مواقع بحران به سمت این ارز متمایل می‌شوند. سوئیس از اتحادیه اروپا مستقل است که این مساله باعث شده تا این کشور از رویدادهای منفی که در منطقه یورو رخ می‌دهد، مصون بماند و همچنین یک بهشت مالیاتی محبوب برای ثروتمندان باشد.

دلار آمریکا

با توجه به این که ایالات متحده دارای قوی‌ترین اقتصاد در جهان است، جای تعجب ندارد که دلار این کشور به عنوان یک دارایی امن در نظر گرفته شود. از آنجایی که دلار آمریکا به عنوان ارز ذخیره جهانی محسوب می‌شود، بنابراین در انجام بسیاری از معاملات تجاری در سراسر جهان به کار می‌رود و به طور معمول تحت تاثیر منفی عدم قطعیت‌های داخلی یا بین‌المللی قرار نمی‌گیرد.

سهام تدافعی

سهام رشدمحور اغلب در زمان آشفتگی بازار سقوط می‌کنند، اما سهام خاصی وجود دارند (سهام تدافعی) که می‌توانند علی‌رغم مشکلات اقتصادی ارزش خود را حفظ کنند و یا افزایش دهند. این مساله بدان دلیل است که این شرکت‌ها اغلب در بخش‌های کالاهای مصرفی مانند خدمات، آب و برق و… فعالیت می‌کنند که حتی در سخت‌ترین شرایط اقتصادی نیز تقاضای بالایی دارند. نمودار زیر سه نمونه از چگونگی غلبه شرکت مک دونالد بر طوفان‌های اقتصادی اخیر را نشان می‌دهد.

سهام تدافعی همواره تقاضای خود را دارند. به عنوان مثال شرکت‌های خدمات آب، گاز، برق، پهنای باند و… همیشه می‌توانند محصولات خود را به فروش برسانند، چرا که اینها نیازهای اساسی زندگی هستند. به عنوان مثال در زمان شیوع بیماری کرونا، شرکت‌های مراقبت‌های بهداشتی بهترین عملکرد تاریخ خود را داشتند.

اوراق قرضه دولتی

اوراق قرضه‌ای که توسط دولت‌ها در سراسر جهان مورد انتشار قرار می‌گیرند، به عنوان یک سرمایه‌گذاری پایدار شناخته می‌شوند. با این حال برخی اوراق قرضه دولتی‌ هستند که از امنیت بالاتری برخوردارند. اوراق خزانه‌داری آمریکا به دلیل ماهیت بدون ریسک آنها، دارایی امن محسوب می‌شوند و دولت آمریکا این اوراق را در زمان سررسید بازپرداخت می‌کند. دلیل امنیت این اوراق این است که اقتصاد ایالات متحده بزرگترین اقتصاد دنیا است، اکثر معاملات جهان با دلار آمریکا انجام می‌شود و حجم این معاملات روزانه به چندین تریلیون دلار می‌رسد که نشان از عمق بالای معاملات بر پایه دلار است. پس از اوراق خزانه‌داری آمریکا، اوراق دولتی بریتانیا (گیلتز) و اوراق قرضه اتحادیه اروپا نیز از امنیت بالایی برخوردار هستند.

با توجه به اینکه اوراق قرضه دولتی نرخ بازده ثابتی ارائه می‌کنند، ممکن است این سرمایه‌گذاری نسبت به سایر سرمایه‌گذاری‌ها از جذابیت بیشتری برخوردار باشد، چرا که نه تنها شما سرمایه اولیه خود را از دست نمی‌دهید، بلکه حتی می‌توانید سود اضافی نیز دریافت کنید. اما این دارایی‌ها نیز می‌توانند تحت تاثیر تغییرات نرخ ارز، تورم و نرخ بهره ارزش خود را از دست بدهند.

چگونه می‌توان دارایی‌های امن را معامله کرد

حال که متوجه شدیم چه ابزارهایی به عنوان دارایی امن در نظر گرفته می‌شوند، نکته بعدی این است که چه زمانی باید به معامله آنها بپردازیم. بازارها به صورت چرخه‌ای در حال حرکت هستند و معامله‌گران باید قیمت دارایی‌ها مانند سهام رشدی، شاخص دلار آمریکا و کالاهای اصلی صنعتی و همچنین عوامل بنیادین مانند داده‌های اشتغال و تولید ناخالص داخلی (GDP) را مطالعه کنند تا بفهمند که اقتصاد چطور کار می‌کند. این کار به ما بینش قوی‌تری از زمان وقوع رکود و اینکه چه زمانی باید بخشی از پرتفوی خود را به دارایی‌های تدافعی‌تر منتقل کنید، ارائه می‌دهد.

به عنوان مثال، سه عاملی که ممکن است پیش‌بینی کننده رکود باشند، عبارت‌اند از:

• معکوس شدن منحنی بازده در اوراق خزانه‌داری ایالات متحده

اگرچه معکوس شدن منحنی بازده لزوما به معنای وقوع رکود نیست، اما این رویداد سابقه‌ای طولانی در وقوع رکودهای قبلی دارد.

• داده‌های ضعیف در زمینه کسب‌وکارها و مصرف کنندگان

اگر مصرف کنندگان و کسب‌وکارها در مورد اقتصاد مطمئن نباشند، احتمال کمتری دارد که برای آینده هزینه یا سرمایه‌گذاری کنند که این مساله ممکن است باعث انقباض در رشد و منجر به رکود شود.

• آمار اشتغال منفی

آمار اشتغال می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را نه تنها در مورد استخدام‌ها، بلکه تعداد ساعات کار نیز ارائه دهد. وقتی شرکت‌ها ساعت کاری را کاهش می‌دهند یا کارگران موقت استخدام می‌کنند، ممکن است به این معنی باشد که در مورد وضعیت اقتصاد مطمئن نیستند.

نکات مهم برای انتخاب دارایی امن

به بنیان‌ها توجه کنید: همانطور که گفته شد، عوامل بنیادی مانند آمار اشتغال و اعتماد کسب‌وکارها می‌تواند رکود بازار و رونق اقتصادی را پیش‌بینی کند. بر این اساس، پیروی از فاکتورهای بنیادی تا حد ممکن، به شما معیار خوبی از زمان حرکت به سمت دارایی‌های امن و خروج از آن می‌دهد.

شاخص‌های تکنیکال را در نظر بگیرید: شاخص‌هایی مانند شاخص قدرت نسبی (RSI)، زمانی که دارایی‌ها به سطح اشباع خرید یا اشباع فروش رسیده‌اند، می‌تواند تصویر واضح‌تری را از زمان ورود یا خروج بدهد.

حرکت قیمت اهمیت دارد: به خاطر داشته باشید که در مواقعی ممکن است، دارایی‌های امن آن طور که انتظار می‌رود رفتار نکنند. برای مثال، انتظار می‌رفت قیمت طلا در سال ۲۰۰۸ با وقوع بحران مالی افزایش یابد، اما در آن زمان این اتفاق نیفتاد و یک سال بعد شاهد رشد طلا بودیم.