ارزهای کالایی چیست؟ معرفی انواع ارزهای کالایی

ارزهای کالایی

جفت‌ارزهایی کالایی به چه جفت‌ارزهایی می‌گویند؟

مفهوم ‌جفت‌ارزهایی کالایی چیست؟

به دلیل اینکه جفت‌ارزهایی کالایی بیشترین حجم معامله را در بازار فارکس دارند، مزیت‌هایی زیادی را برای سرمایه‌گذاران به ارمغان می‌آورند. معاملات فارکس شامل خرید و فروش جفت‌ارزها با نرخ تبدیل متفاوت می‌شود. به عنوان مثال، یک معامله‌گر مستقر در ایالات متحده ممکن است دلار استرالیا را در مقابل نرخ مبادله دلار آمریکا (AUDUSD) با نرخ 0.7500 خریداری کند که به معنای 0.75 یک دلار آمریکا در برابر یک دلار استرالیا است. اگر این نرخ به 0.8500 افزایش یابد، معامله‌گر با بستن معامله خود، سود 0.1 سنت (با کسر کارمزد یا هزینه‌های کارگزار) بدست می‌آورد.

در معاملات فارکس، هیچ‌گونه تحویل واقعی ارز وجود نداشته و در عوض، نقطه حد سود یا حد ضرر موقعیت معاملاتی را می‌بندد و مقدار پول به دست آمده یا از دست رفته در حساب معامله‌گر، مبادله و پردازش می‌شود.

نقدینگی

نقد‌شوندگی جفت‌ارزهای کالایی بسیار زیاد است و به این دلیل که خریداران و فروشندگان زیادی در دسترس هستند، می‌توان معاملات را به راحتی انجام داد. در مقابل، یک بازار غیر نقدشونده می‌تواند منجر شود که معامله‌گران در هنگام خروج از موقعیت به دلیل کمبود فعالین در بازار، با مشکل مواجه شوند.

همچنین ثبات اقتصاد جفت‌‌ارزهای کالایی که پشتوانه این ارزها به شمار می‌رود، به نقد‌شوندگی معاملات جفت‌‌ارزهای کالایی می‌افزاید. این ویژگی‌‌ها در جفت‌ارز‌های کالایی، برای معامله‌گرانی که می‌خواهند در حین ورود و خروج از معاملات، پتانسیل سود داشته باشند، جذاب است.

ارز‌های کالایی

کشورهایی با ارز کالامحور

اگرچه کشورهای زیادی مانند روسیه، عربستان سعودی و ونزوئلا دارای منابع طبیعی و ذخایر کالایی قابل توجهی هستند، کالاهای بسیاری از این کشورها معمولاً توسط دولت‌های داخلی آن‌ها کنترل شده و یا با حجمی بسیار ناچیز معامله می‌شوند. روسیه سومین ذخایر بزرگ نفت و رتبه اول در ذخایر گاز را دارد که باعث شده است ارزش روبل (ruble) با قیمت نفت خام حرکت ‌کند. بیشترین حجم صادرات انرژی روسیه به اروپا و آسیا است.

نروژ پانزدهمین تولیدکننده بزرگ نفت جهان است، بنابراین کرون نروژ (Norwegian krone) نیز به قیمت نفت واکنش نشان می‌دهد. ارزش بولیوار ونزوئلا (Venezuela’s bolivar) در ارتباط با مسائل مرتبط با تولید نفت این کشور دچار سقوط شده است، همچنین ریال عربستان سعودی (Saudi Arabia’s riyal) به قیمت نفت و گاز وابسته است. برزیل، مکزیک، پرو و ​​شیلی معدن و زغال سنگ، طلا، مس و سایر مواد معدنی تولید می‌کنند که بر ارزش پول داخلی آنها تأثیر می‌گذارد.

نکته قابل توجه ین (yen) ژاپن است که یک ارز کالامحور محسوب می‌شود؛ زیرا این کشور شدیدا به واردات نفت متکی است که باعث تاثیرگذاری قیمت نفت بر ین ژاپن می‌شود.

ارز‌های کالایی

دلار کانادا (CAD)

ارزش دلار کانادا به دلار آمریکا (USDCAD) با قیمت کالاها مخصوصا نفت، همبستگی زیادی دارد. کانادا پنجمین تولیدکننده بزرگ نفت در جهان است و ده درصد از صادرات این کشور را نفت به خود اختصاص داده است. مناطق وسیع کانادا با طبیعت نسبتاً بکر و دست‌نخورده این کشور، مملو از منابع طبیعی مانند چوب و سوخت‌های فسیلی است.

اقتصاد کانادا به شدت به تولید و فروش کالاها وابسته است و سوخت‌های فسیلی از جمله نفت، بیشترین سهم از صادرات کشور را تشکیل می‌دهند و در نتیجه، قیمت نفت محرک اصلی در سلامت اقتصاد و ثبات مالی کانادا است. جفت‌ارز USDCAD با نام لونی “loonie” نیز شناخته می‌شود. نزدیکی موقعیت جغرافیایی کانادا به ایالات متحده باعث نزدیکی این دو اقتصاد به یکدیگر شده است که بر اساس آمارها، 75 درصد از صادرات کانادا در سال 2019 به ایالات متحده بوده است؛ زیرا تمام نفت تولیدشده و تبدیل‌شده به سایر محصولات، به ایالات متحده صادر می‌شود.

نمودار زیر نشان ‌می‌دهد زمانی که قیمت نفت رشد می‌کند، جفت‌ارز USDCAD کاهش می‌یابد و زمانی که قیمت نفت افت می‌کند،جفت‌ارز USDCAD افزایش می‌یابد.

معرفی ارزهای کالایی

در سمت دیگر این طیف، ژاپن قرار دارد که تقریباً تمام نفت مصرفی خود را وارد می‌کند. کمبود منابع داخلی انرژی ژاپن و نیاز این کشور به واردات مقادیر زیادی نفت خام، گاز طبیعی و سایر منابع انرژی، این کشور و ین ژاپن را نسبت به تغییرات قیمت نفت حساس کرده است.

با نگاهی به این موضوع از منظر صادرکننده/واردکننده خالص نفت، جفت‌ارزی که در صدر فهرست معامله‌گران برای موضع‌گیری در تغییرات قیمت نفت قرار دارد، دلار کانادا در برابر ین ژاپن است. نمودار زیر همبستگی تنگاتنگ بین قیمت نفت (خط آبی) و جفت‌ارز CADJPY (خط قرمز/سبز) را نشان می‌دهد. قیمت نفت معمولاً با تأخیر، شاخص اصلی برای عملکرد قیمتی جفت‌ارز CADJPY است.

معرفی ارزهای کالایی

دلار استرالیا (AUD)

ارزش دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا با نام “Aussie” شناخته می‌شود. استرالیا بزرگ‌ترین صادرکننده زغال سنگ و سنگ آهن در جهان بوده و به لطف منابع طبیعی گسترده، این کشور به یکی از غنی‌ترین کشورهای کالایی جهان تبدیل شده است. استرالیا نفت و طلا صادر می‌کند و در نتیجه ارزش پول آن به شدت به قیمت این کالاها وابسته است.

استرالیا علاوه بر اینکه یک جفت‌ارز کالایی است، به سرمایه‌گذاران دید کاملی در مورد عملکرد اقتصاد چین نیز ارائه می‌دهد؛ زیرا چین بزرگترین شریک تجاری استرالیا است که 32.6 درصد از صادرات آن را در سال 2019 به خود اختصاص داده است. استرالیا به دلیل کیفیت مواد معدنی و نزدیکی جغرافیایی، به رقبایی مانند برزیل ترجیح داده می‌شود.

اگر استرالیا صادرات خود به چین را افزایش دهد، منطقی است که رشد اقتصادی در چین در حال افزایش باشد. اقتصاد قوی چین که برای سایر نقاط جهان و همچنین استرالیا نویدبخش رشد جهانی است، افزایش تقاضا برای کالاهای استرالیایی را در پی خواهد داشت که خود باعث رشد ارزش دلار استرالیا می‌شود.

دلار استرالیا

دلیل اصلی اینکه پول استرالیا تا این حد با کالاها همسو شده است، پیوند این کشور با چین است که می توان گفت قطب تولید و رشد صنعتی در جهان است. نیمه دیگر این شراکت کاهش رشد اقتصادی در چین است. اگر چین در فعالیت‌های اقتصادی و رشد دچار رکود شود، تقاضا برای مواد خام و مواد معدنی کاهش یافته و در نتیجه، تولیدکنندگان استرالیایی متضرر خواهند شد و به احتمال زیاد ارزش دلار استرالیا کاهش خواهد یافت.

دلار استرالیا به عنوان شاخصی برای معامله طلا در بسیاری از جهات در نظر گرفته می‌شود؛ زیرا دلار استرالیا به عنوان پنجمین تولیدکننده بزرگ طلا در جهان در سال 2020 (و به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ در چند سال اخیر)، همبستگی مثبت بالایی با این فلز گرانبها دارد و به طور کلی، وقتی قیمت طلا افزایش می‌یابد (خط آبی)، دلار استرالیا (خط قرمز/سبز) نیز با تجریه رشد همراه است.

معرفی ارزهای کالایی

حال که صحبت از همبستگی طلا با ارزها شد، بد نیست که اشاره‌ای به فرانک سوئیس(CHF) نیز داشته باشیم. همبستگی ضعیف، اما همچنان مهم قیمت طلا با فرانک سوئیس، بی طرفی سیاسی این کشور و این واقعیت که پول رایج آن توسط طلا حمایت می‌شود، فرانک را به ارز انتخابی در زمان عدم اطمینان سیاسی تبدیل کرده است. گاهی این همبستگی از هم می‌پاشد ولی به طور کلی، زمانی که طلا افزایش می‌یابد، فرانک نیز رشد می‌کند و زمانی که طلا افت کند، فرانک نیز کاهش می‌یابد. نمودار زیر CHFUSD (معکوس شده نمودار USDCHF؛ خط قرمز/سبز) به قیمت طلا (خط آبی) را نشان می‌دهد.

معرفی ارزهای کالایی

دلار نیوزلند (NZD)

ارزش دلار نیوزلند در برابر دلار آمریکا با نام “Kiwi” شناخته می‌شود و همانند دلار استرالیا، ارزش دلار نیوزلند نیز تحت تأثیر عملکرد اقتصادی چین، قاره آسیا و تقاضای متعاقب آن است. نیوزلند بزرگترین صادرکننده شیر کنسانتره‌شده در جهان است و سایر محصولات لبنی مانند گوشت و پشم را نیز صادر می‌کند. هم چین و هم استرالیا مقادیر زیادی محصولات لبنی را از نیوزلند وارد می‌کنند که با توجه به حجم صادرات محصولات لبنی، بر ارزش دلار نیوزلند اثرگذار است.

نیوزلند یک همبستگی قوی با قیمت طلا دارد و به تغییرات قیمت کالا نیز واکنش نشان می‌دهد. همچنین تقاضا برای دلار نیوزلند به این دلیل است که معمولا نیوزلند، نرخ بهره بالاتری نسبت به بسیاری از کشورها دارد. در نتیجه، سرمایه‌گذاران اغلب پول خود را به کشورهایی وارد می‌کنند که بازدهی بالاتری دارند.

دلار نیوزلند

برخی دیگر از سرمایه‌گذاران در کشورهایی با نرخ بهره پایین مانند ژاپن وام می‌گیرند و وام خود را از ین ژاپن به دلار نیوزلند تبدیل می‌کنند تا در بانک‌های نیوزلند سرمایه‌گذاری کنند. این فرآیند تامین مالی سرمایه‌گذاری با استقراض از یک کشور کم‌بازده برای سرمایه‌گذاری در کشوری با بازده بالاتر، معاملات حملی (carry trade) نامیده می‌شود. نزدیکی اقتصاد نیوزیلند به استرالیا، استرالیا را به مقصدی مطلوب برای کالاهای صادراتی نیوزلند تبدیل کرده است و بنابراین، قدرت اقتصاد نیوزلند به شدت با اقتصاد استرالیا مرتبط است که توضیح‌ دهنده همبستگی زیادذبین جفت‌ارزهای NZDUSD و AUDUSD است.

چه عواملی غیر از اقتصاد کشورهایی کالامحور، باعث حرکت جفت‌ارزهای کالایی می‌شود؟

نشست‌های اوپک

سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) یک سازمان بین دولتی متشکل از 13 کشور است که مقر آن در وین، اتریش است. کشورهای عضو حدود 44 درصد از تولید جهانی نفت و 81.5 درصد از ذخایر تخمینی نفت جهان را در اختیار دارند. این سازمان دو بار در سال در مقر خود در وین تشکیل جلسه می‌دهد و در اواخر بهار و اواخر پاییز وزرای نفت بر سر سهمیه تولید اعضا توافق می‌کنند، اما بحث‌ها معمولا هفته‌ها یا ماه‌ها قبل از نشست رسمی آغاز می‌شود.

تصمیمات اتخاذ شده در نشست‌های اوپک یا تصمیماتی که در طول سال توسط این سازمان گرفته می‌شود، بر قیمت نفت و به تبع آن، ارزهای کالایی تاثیر خواهد گذاشت و به محض انتشار بیانیه رسمی آنها در جلسات، قیمت نفت می‌تواند به سرعت تغییر کند و می‌تواند در محدوده‌های گسترده‌ای، قبل، حین و بعد از جلسات نوسان داشته باشد.

سازمان اوپک

داده‌های موجودی، مصرف و ذخیره نفت ایالات متحده

به عنوان بزرگترین مصرف‌کننده سوخت‌های فسیلی در کره زمین، داده‌های موجودی، ذخیره‌سازی و رسمی ایالات متحده می‌تواند بر ارزش نفت WTI تأثیر بگذارد. اگر مصرف داخلی افزایش یابد و ذخایر کاهش یابد، قیمت نفت WTI ممکن است افزایش یابد و جفت ارزهای کالایی را با خود همراه کند. سرمایه‌گذاران و دلالان نفت همچنین تعداد دکل‌های در حال استفاده یا احداث‌ شده را زیر نظر دارند و اطلاعاتی که معمولاً هر جمعه عصر در گزارش بیکر هیوز منتشر می‌شود را به دقت دنبال می‌کنند.

تنش‌های سیاسی خاورمیانه و آفریقا

بر اساس داده‌های سال 2020 اوپک، خاورمیانه با در دست داشتن 42 درصد از تولید جهانی نفت و کشورهای آفریقایی با داشتن 10 درصد از ذخایر شناخته‌ شده بین‌المللی نفت و گاز، نقش مهمی در عرضه طلای سیاه دارند. اگر این عرضه به دلیل تنش‌ها  مختل شود، قیمت نفت می‌تواند نوسان کند.

احساسات بازار

احساسات کلی بازار می‌تواند بر ارزش ارزهای کالایی تأثیر گذاشته و نوساناتی در ارزهای خاصی مانند فرانک سوئیس، ین ژاپن و دلار آمریکا و فلزات گرانبها به وجود آورد.

اگر سرمایه‌گذاران در سطح جهانی دچار استرس شوند و به دنبال پناهگاه‌های امن باشند، ارزش طلا بر حسب دلار افزایش می‌یابد، همچنین ارزهای کالایی نیز می توانند دچار تلاطم شوند. با این حال، احساسات منفی می‌تواند ارزش کالاهای دیگر مانند نفت را کاهش دهد که ممکن است جفت ارزهای کالایی خاص را تحت فشار قرار دهد.

تولید ناخالص داخلی چین و سایر داده‌ها

بر اساس گزارش آماری BP در مورد مصرف انرژی جهان که در سال 2020 منتشر شد، چین از نظر مصرف جهانی نفت با 14 میلیون بشکه در روز و 20 درصد از کل مصرف، پس از آمریکا در رتبه دوم قرار دارد. عملکرد اقتصادی چین می‌تواند قیمت نفت در بازارهای جهانی را تغییر داده و معیارهای اقتصادی مختلف این کشور مانند تولید ناخالص داخلی، شاخص تولیدات صنعتی و ارقام صادرات و واردات بر قیمت نفت تأثیر می‌گذارند.

سخن پایانی

اگر قصد معامله جفت‌ارزهای کالایی را دارید، همیشه یک چشم را به حرکت در بازارهای نفت یا طلا و چشم دیگر را به بازار ارز خیره نگه دارید. با توجه به تأخیر تحرکات کالاها بر بازار فارکس، عموماً این فرصت وجود دارد که حرکت گسترده‌تری از بازار فارکس پیش‌بینی شود. آگاهی بیشتر در مورد قیمت کالاها و اینکه چگونه این قیمت‌ها حرکت ارزها را هدایت می‌کنند، می‌تواند بسیار مفید واقع شود.