بازار گاوی چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟

بازار گاوی چیست؟

بازار گاوی حالتی است که در آن قیمت‌ها یا صعودی هستند یا انتظار داریم در آینده نزدیک صعود کنند.  اصطلاح “بازار گاوی” اغلب برای اشاره به بازار سهام استفاده می‌شود، اما می‌تواند برای هر دارایی قابل معامله، مانند اوراق قرضه، املاک و مستغلات، ارزها و کامودیتی‌ها به کار رود.

ازآنجاکه قیمت اوراق بهادار به‌طور مداوم افزایش و کاهش می‌یابد، اصطلاح “بازار گاوی” معمولاً برای دوره‌های طولانی، که بخش بزرگی از بازار در حال صعود است، استفاده می‌شود. بازارهای گاوی می‌توانند ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه داشته باشند.

درک بازار گاوی

مشخصه اصلی این بازار خوش‌بینی، اعتماد سرمایه‌گذاران و انتظار صعود قیمت برای طولانی‌مدت است. پیش‌بینی تغییر روند در بازارها بسیار دشوار است. بخشی از این دشواری به علت نقش پررنگ تأثیرات روانی و سفته‌بازی در معاملات است.

معیار مشخصی برای شناسایی بازار گاوی وجود ندارد. شاید رایج‌ترین تعریف بازار گاوی صعود 20 درصدی قیمت، قبل و بعد از افتی به همین میزان باشد. پیش‌بینی بازار گاوی بسیار دشوار است و تحلیلگران معمولا پس از وقوع می‌توانند متوجه آن شوند. بین سال‌های 2003 تا 2007 بازار گاوی قابل‌توجهی در شاخص SP500 رخ داد. این شاخص در آن زمان پس از افت اولیه، صعودی چشم‌گیر داشت. پس از این صعود، تحت تاثیر بحران مالی سال 2008 دوباره سقوط کرد.

ویژگی‌ها

بازار گاوی معمولا در اقتصادی که در حال رشد است یا در اقتصادی قدرتمند رخ می‌دهد. چنین بازاری با رشد تولید ناخالص داخلی (GDP)، کاهش بیکاری و افزایش سود شرکت‌ها هم‌زمان است. در این دوره اعتماد سرمایه‌گذاران نیز افزایش می‌یابد. سنتیمنت بازار و تقاضا برای سهام در بازار گاوی مثبت هستند. همچنین میزان عرضه‌های اولیه در چنین بازاری بیشتر خواهد شد.

تشخیص برخی از عوامل فوق راحت است. برای مثال تشخیص میزان سودآوری شرکت‌ها و نرخ بیکاری آسان است اما تفسیر سنتیمنت کلی امری دشوار است. تعادل عرضه و تقاضا سهام به سمت تقاضا سنگینی می‌کند. سرمایه‌گذاران تشنه خرید هستند و کمتر کسی در سمت فروشنده‌ها می‌ایستد. در بازار گاوی سرمایه‌گذاران بیشتری برای کسب سود در بازار شرکت می‌کنند.

بازار گاوی در برابر بازار خرسی

نقطه مقابل بازار گاوی، بازار خرسی است که در آن قیمت‌ها نزولی بوده و همه نسبت به بازار بدبین هستند. اصطلاحات گاو و خرس برای توصیف حالات بازار از نحوه حمله این حیوانات گرفته‌شده است. حرکت رو به بالای شاخ گاو و حرکت رو به پایین پنجه‌های خرس منشأ این نام‌گذاری است. اگر روند صعودی باشد بازار گاوی و اگر روند نزولی باشد بازار خرسی است.

بازارهای خرسی و گاوی اغلب با چرخه‌های اقتصادی هماهنگ هستند و از چهار مرحله تشکیل می‌شوند: صعود، اوج، ریزش و کف سازی. بازار گاوی اغلب نشانه‌ای پیشرو از توسعه اقتصادی است. از آنجایی‌ که احساسات عموم محرک اصلی وضعیت آینده سهام است، بازار معمولا قبل از انتشار داده‌های کلان اقتصادی، نظیر رشد تولید ناخالص داخلی، شروع به رشد می‌کند. بازار خرسی نیز قبل از انقباض اقتصادی آغاز می‌شود. با نگاهی به رکودهای اقتصادی ایالات‌متحده می‌توان دریافت که بازار سهام چندین ماه قبل از کاهش GDP شروع به ریزش کرده‌اند.

چگونه از بازار گاوی کسب سود کنیم؟

برای کسب سود باید قبل از افزایش قیمت‌ها خرید خود را کامل کرده و در نزدیکی قله از بازار خارج شد. هرچند تعیین کف و سقف کار بسیار دشواری است اما با تحمل ضرری اندک و موقت می‌توان آن را عملی کرد. در ادامه به چند استراتژی برجسته مورداستفاده در بازارهای گاوی می‌پردازیم. از آنجایی‌ که ارزیابی وضعیت بازار همواره کار دشواری است، این استراتژی‌ها نیز بدون ریسک نیستند.

خرید و نگهداری

یکی از اساسی‌ترین استراتژی‌های سرمایه‌گذاری خرید سهام و نگهداری آن تا زمان فروش است. این استراتژی لزوما با اعتماد سرمایه‌گذار مرتبط است چراکه اگر انتظار افزایش قیمت از سهمی نداشته باشید چرا باید آن را نگه‌دارید؟ به همین دلیل، خوش‌بینی موجود در بازارهای گاوی به تقویت رویکرد خرید و نگهداری کمک می‌کند.

افزایش حجم خرید و نگهداری

این استراتژی تغییری کوچک در استراتژی قبل داده است و شخص باید ریسک بیشتری متحمل شود. در این استراتژی شما می‌توانید تا زمانی که قیمت دارایی در حال صعود است، به حجم معامله خود اضافه کنید. یک روش رایج برای افزایش حجم این است که با افزایش قیمت به مقداری مشخص شما باید مقداری را که از پیش تعیین کرده‌اید، به دارایی خود اضافه کنید.

اضافه کردن در اصلاحات قیمتی

اصلاح دوره‌ای کوتاه است که روند دارایی در آن معکوس می‌شود. حتی در بازاری گاوی نیز صعود  قیمت بدون استراحت غیرممکن است و با حفظ روند کلی در دوره‌هایی کوتاه قیمت افت می‌کند. برخی سرمایه‌گذاران منتظر این اصلاحات می‌مانند تا وارد بازار شوند. استدلال پشت این استراتژی این است که بازار گاوی ادامه خواهد داشت و افت سهم موردنظر در اصلاح فرصت مناسبی برای ورود است.

معامله با تمامی سوئینگ‌ها

شاید تهاجمی‌ترین روش سرمایه‌گذاری در بازارهای گاوی این روش باشد. سرمایه‌گذار با بهره از این روش تمام نوسانات بازار را فرصت معامله می‌داند و با استفاده از فروش استقراضی و سایر روش‌ها از تمام تحرکات بازار گاوی به کسب سود می‌پردازد.

چند نمونه واقعی

قوی‌ترین بازار گاوی در تاریخ مدرن آمریکا پس از پایان دوره رکود تورمی در سال 1982 آغاز شد و با شروع بحران دات کام در سال 2000 به پایان رسید. در طول این بازار گاوی سکولار (بازار سکولار بازاری است که محرک بنیادی‌اش برای مدت‌زمانی طولانی تغییر نمی‌کند) میانگین صنعتی داوجونز (DJIA) به‌طور متوسط سالانه 15% رشد داشت. شاخص NAZDAQ از سال 1995 تا 2000 پنج برابر شد و از 1000 به 5000 رسید. پس از سال‌های 1982 تا 2000 بازار به مدت 9 سال، تا سال 2009 به دنبال تثبیت جایگاهش بود و به‌طور متوسط سالانه بازدهی  6.2-% داشت. بااین‌وجود پس از سال 2009 بازهم به مدت 10 سال بازاری گاوی داشتیم. این بازار گاوی که به اعتقاد تحلیل گران از 9 مارس 2009 شروع شد عمدتا تحت رهبری سهام تکنولوژیک این مسیر را طی کرد.

چرا به افزایش قیمت‌ها بازار گاوی می‌گوییم؟

یک علت که پیش‌تر هم به اشاره شد نحوه حمله گاو است. اما برخی به نمایشنامه شکسپیر اشاره می‌کنند که در مورد نبرد گاو و خرس است. در “مکبث”، شخصیت نام‌آور نگون‌بخت، زمانی که دشمنانش او را به چوب بسته‌اند می‌گوید «مانند خرس، باید در ادامه مسیر بجنگم». یا در “هیجان زیاد برای هیچ”، گاو جانوری وحشی اما نجیب است. توضیحات دیگری نیز وجود دارد که به ذکر آن‌ها نمی‌پردازیم.

آیا در حال حاضر در بازاری گاوی هستیم؟

به‌طورکلی اگر بازاری از کف خود در کوتاه‌مدت 20 درصد رشد کند به آن بازار گاوی گفته می‌شود. از زمان سقوط بازارهای مالی در سال‌های 2009-2008 بازار سهام صعودی قدرتمند داشته و در این 10 سال به سقف‌های جدیدی دست‌یافته است (علی‌رغم اصلاحات شدیدی که در طول مسیر داشت).

بازار گاوی اغلب شانه‌به‌شانه با اقتصادی قوی، استوار و در حال رشد به‌پیش می‌رود. انتظارات آتی از سود شرکت‌ها و توانایی آن‌ها در ایجاد جریان‌های نقدی قیمت سهم را مشخص می‌کند. رشد تولیدات، نرخ اشتغال خوب و تولید ناخالص داخلی رو به بالا همگی منجر به رشد اقتصادی خواهند شد و در افزایش قیمت بازار سهام منعکس می‌شوند. نرخ بهره و مالیات پایین هم عامل مثبتی در سودآوری شرکت‌ها هستند.

در دوران سخت اقتصادی نظیر رکود یا افزایش بیکاری، صعود قیمت‌ها در بازار سهام با مشکل مواجه می‌شود. همچنین رکود با چرخش منفی اعتماد سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان همراه است که این خود به ترس و عدم ریسک‌پذیری موجود دامن می‌زند.