معامله در فارکس یا بورس؟ کدام بهتر است؟

مدتی است تب یادگیری معامله‌گری در بازارهای مالی فراگیر شده است. این موضوع به خصوص بین جوانان یا افرادی که به میانسالی نرسیده‌اند، رواج پیدا کرده است. امکان کسب درآمد در کنار نداشتن مشکلات شغلی مانند پاسخگویی و محدودیت‌های درآمدی و زمانی، درآمد مناسب در صورت یادگیری خوب و همچنین تورم زیاد سال‌های اخیر یکی از مهمترین عوامل در زمینه جذب افراد به یادگیری سرمایه گذاری در بازارهای مالی بوده است. این بازارها دامنه وسیعی دارند. بورس با دارایی‌های متنوع آن گزینه‌ای برای سود بردن در داخل به شمار می‌آید ولی فارکس بازاری بین‌المللی است که برای معامله در آن باید به بازار جهانی متصل شد. اما کدام از این دو برای کسب سود و درآمدزایی بهتر است؟ محدودیت‌ها، مزایا، معایب هر کدام از این روش‌ها چیست و در نهایت کدام یک از این بازارها برای فعالیت انتخاب بهتری است؟

فارکس چیست؟ بورس چیست؟

طبق تعریف اینوستوپدیا، فارکس بازار جهانی برای مبادله ارز کشورهاست که در آن بانک‌ها، کسب‌وکارها، دولت‌ها، سرمایه‌گذاران و افراد حقیقی اقدام به خرید یا فروش ارزهای مختلف می‌کنند. فارکس بزرگترین بازار مالی دنیاست و از بازارهای سهام، اوراق قرضه و کالاها (کمودیتی) بزرگتر است. از سوی دیگر، بورس بازاری سازماندهی شده است که به منظور خرید و فروش اوراق بهادار، کالاها (کمودیتی‌)، قراردادهای اختیار معامله و سایر سرمایه‌گذاری‌ها به کار گرفته می‌شود. تعداد زیادی از مردم بازار سهام و بورس را یکسان می‌دانند، این در حالی است که بورس می‌تواند دارایی‌های مختلفی که در بالا اشاره شد را در بربگیرد. برای موفقیت در بورس و فارکس بازار باید ابتدا مفاهیم مرتبط با مباحث مالی را بشناسید. به همین منظور می‌توانید از بخش‌ها و سایت‌هایی که برای بررسی و تحلیل بازارهای مالی ایجاد شده‌اند، استفاده کنید.

نگاهی به محبوبیت فارکس و بورس در ایران در طول زمان

موج اول آشنایی با این بازار در ایران به سال 2006 برمی‌گردد که تقریبا تا پایان بحران مالی جهانی ادامه یافت. موج دوم تلاش برای آشنایی با فارکس و یادگیری آن از سال 2020 شروع شد. عوامل زیادی هم در این زمینه نقش داشت: از شیوع همه‌گیری ویروس کرونا و تبعات آن مانند بیکاری و تعطیلی کسب‌وکارها گرفته تا ماندن در خانه و داشتن زمان برای آموزش مهارت‌های جدید. در حال حاضر با توجه به نرخ ارز، تقاضا برای یادگیری فارکس وجود دارد، هرچند ریسک‌های آن معمولا کمتر در نظر گرفته می‌شوند.

این در حالی است که سابقه فعالیت در بورس بیشتر است. البته موج اصلی ورود پول و افراد زیاد به بازار سهام از اواخر سال 1398 و پس از تحریم‌های گسترده علیه ایران در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ شکل گرفت. هرچند عمر این رونق به یک سال هم نرسید و بازار تا اوایل سال 1400 افت چشمگیری یافت. دو موج مهم دیگر جلب توجه افراد به بورس، در اواخر سال 1401 تا اوایل سال 1402 و همچنین نیمه آبان سال 1403 تا روزهای پایانی اردیبهشت امسال رخ دادند. در حال حاضر با توجه به ریسک‌های بازار سهام، تقاضا برای سهام و صندوق سهامی بالا نیست اما گزینه‌های دیگر موجود در بورس از جمله صندوق طلا با استقبال روبرو هستند.

مزایا و معایب سرمایه‌گذاری در بورس

سرمایه‌گذاری در بازار سهام ایران مزایا و معایب خاص خودش را دارد. از جمله مزایای این بازار، راحتی دسترسی به آن است. دومین مورد تنوع بورس است. درست است که برای سرمایه‌گذاری در بورس ایران نیاز به دانش تحلیلی و مالی وجود دارد اما وجود صندوق‌های سرمایه‌گذاری در آن باعث شده است تا افراد بتوانند بدون نیاز به صرف وقت یا داشتن دانش زیاد از بازار، سرمایه‌گذاری مناسبی را انجام دهند. تنوع این صندوق‌ها زیاد است و شامل صندوق سهامی، صندوق درآمد ثابت و صندوق‌های کالایی می‌شود. این گزینه‌ها در متنوع‌سازی ریسک کمک می‌کنند.

از جمله معایب بورس می‌توان به محدودیت دامنه نوسان اشاره کرد که حتی روی صندوق‌های طلا و سهامی نیز وجود دارد. تحت تاثیر محدودیت‌های مختلف قرار گرفتن مانند تغییر دامنه نوسان، ساعات معامله یا موارد دیگر هم از این دسته است. در مورد بازار سهام این ریسک‌ها شامل قیمت‌گذاری دستوری و انرژی هم می‌شود.

مزایا و معایب سرمایه‌گذاری در فارکس

سرمایه‌گذاری در فارکس چند مزیت دارد. از جمله این مزایا می‌توان به امکان به دست آوردن درآمد دلاری، استفاده از یک بازار بین‌المللی، قابلیت استفاده از اهرم‌های بالا در معاملات، 24 ساعته بودن معاملات و امکان کسب سود هم در صعود و هم در نزول بازار اشاره کرد. با این حال، سرمایه‌گذاری در فارکس معایبی دارد. این بازار به تخصص و تجربه زیادی نیاز دارد، در غیر این صورت فرد می‌تواند ضرر زیادی متحمل شود. خطر تحریم‌ها و برخی مشکلات نقل و انتقال مالی نیز ممکن است گاهی برای افراد فعال در این حوزه مساله‌ساز شود. گاهی ممکن است حتی ریسک کلاهبرداری نیز در فارکس رخ دهد.

معامله در فارکس سودده است؟ چقدر احتمال دارد با معامله در فارکس یا بورس ثروتمند شوید؟

در مورد فارکس و معامله در آن باید احتیاط زیادی داشت. درست است که روایت این روزها مبنی بر کسب درآمد دلاری و آزادی از کارهای فعلی که دست و پا گیر هستند، جذابند اما در عمل بسیاری از کسانی که وارد این بازار می‌شوند، با شکست روبرو می‌شوند. آمارهای مختلفی از تعداد افرادی که در فارکس زیان می‌کنند، وجود دارد اما همه این آمار قابل استناد و دقیق نیست. با این حال، طبق برخی مطالعات انجام شده، 68 درصد از سرمایه‌گذاران خرد که در فاصله ژوئن 2017 تا جولای 2018 از برخی مشتقات مالی اهرمی استفاده می‌کردند، زیان کرده بودند. برخی دیگر از منابع که البته بسیار موثق نیستند، کسانی که در بلندمدت در فارکس ضرر می‌کنند را 90 درصد اعلام کرده‌اند. البته برندگان این بازار سودهای قابل توجهی کسب می‌کنند. در بورس ایران نیز سرمایه‌گذاری در صندوق طلا گزینه خوبی در سال‌های اخیر بوده است اما سرمایه‌گذاری در سهام افت و خیز زیاد داشته و تنها برای عده‌ای سودمند بوده است.

معامله در فارکس بهتر است یا بورس؟

با توجه به مواردی که در این مطلب بیان کردیم، هر یک از این بازارها در شرایطی خوب و مناسب‌تر است. همچنین بسته به شخصیت، روحیه و توانایی یا زمان افراد این انتخاب فرق می‌کند. برای کسانی که شغلی دارند و زمان زیادی در اختیار ندارند یا آموزش زیادی ندیده‌اند و چندان هم ریسک‌پذیر نیستند، بازار فارکس خطرناک‌تر است. این افراد می‌توانند از گزینه‌های موجود در بورس مانند صندوق‌های طلا و درآمد ثابت یا سهامی استفاده کنند. از سوی دیگر، برای کسانی که به فارکس به عنوان یک شغل و منبع درآمد اصلی فکر می‌کنند و آموزش لازم را دیده‌اند، فارکس می‌تواند بازار خوبی باشد. البته باید ریسک متناسبی در آن قبول کنند.