استراتژی فرود نرم چیست؟

طی دهه‌های اخیر که دکترین شوک از ادبیات سیاست‌گذاران جهان در حال حذف شدن است، بسیاری از سیاست‌گذاران به سمت استراتژی‌های متفاوت دیگری رفته‌اند. فرود نرم یکی از این استراتزی‌های جایگزین است. فرود نرم در اقتصاد، کاهش ملایم در رشد اقتصادی به وسیله افزایش نرخ بهره و کاهش محرک‌های اقتصادی است به طوری که از رکود جلوگیری شود. زمانی که بانک‌های مرکزی به دنبال افزایش نرخ بهره هستند، تا از تورم بالا جلوگیری کنند، اقتصاد می‌تواند به سرعت وارد رکود شود. استراتژی فرود نرم تلاش می‌کند با کاهش تدریجی محرک‌های اقتصادی در یک صنعت یا یک بخش خاص اقتصادی از این اتفاق جلوگیری کند.

یان هاتزیوس، اقتصاددان ارشد گلدمن ساکس در آوریل سال ۲۰۲۱ گفت که ۳۵ درصد احتمال دارد اقتصاد ایالات متحده در دو سال آینده وارد رکود شود. با این حال گلدمن ساکس تنها موسسه‌ای نیست که نسبت به توانایی فدرال رزرو برای اجرای استراتژی فرود نرم تردید دارد.

فرود نرم چیست؟

احتمالا مسافران هواپیما تجربیات متفاوتی از فرود داشته‌ند. اگرچه گاهی ممکن است فرود هواپیما به دلایل مختلف از جمله مشکلات جوی با مشکل همراه باشد، اما به طور کلی پیشفرض در مورد فرود هواپیما یک فرود نرم (Soft landing) است. با این حال چرخه‌های افزایش نرخ بهره فدرال رزرو چنین پیشفرضی را همراه خود ندارند. فدرال رزرو موفقیت منظمی در پیاده کردن استراتزی فرود نرم نداشته است.

اصطلاح «فرود نرم» در دوران تصدی رئیس اسبق فدرال رزرو، آلن گرینسپن، رایج شد. جروم پاول، رئیس فعلی فدرال رزرو معتقد است که فدرال رزرو در سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۴ به فرودهای نرمی دست یافته است و اگر همه‌گیری کرونا نبود، در سال ۲۰۲۰ نیز یکبار دیگر به چنین موفقیتی دست پیدا می‌کرد.

در طرف دیگر، پس از رکودهای اقتصادی سال‌های ۱۹۷۰، ۱۹۷۴، ۱۹۸۰، ۱۹۹۰ و ۲۰۰۸ نرخ تورم به بالای ۵ درصد رسید.

رابطه بین نرخ بهره فدرال رزرو و بیکاری

سابقه فرود نرم فدرال رزرو در بهترین حالت نامشخص است. زیرا بانک مرکزی تقریبا همان کنترلی را که یک خلبان بر هواپیما دارد، بر اقتصاد ندارد. ابزارهای صریحی برای حل اختلالات زنجیره تامین یا بیماری‌های همه‌گیری در اختیار بانک مرکزی نیست.

بن برنانکی، رئیس سابق فدرال رزرو، در رد مقایسه فدرال رزرو با رانندگی خودرو گفت:« اگر سیاست‌گذاری پولی مانند رانندگی با خودرو درنظر بگیریم، این خودرو باید خودرویی باشد که سرعت سنج غیرقابل اعتمادی دارد، شیشه جلو مه گرفته است، جاده کاملا نامشخص است و فشار دادن بر روی پدال گاز یا ترمز با تاخیر عمل خواهد کرد.»

سخن پایانی

تلاش برای فرود نرم توسط فدرال رزرو به دلیل آنچه برنانکی به آنها اشاره کرد بسیار پیچیده است. از آنجایی که اقتصاد دیرهنگام به سیاست‌های پولی پاسخ می‌دهد، فدرال رزرو باید سرعت افزایش نرخ بهره را بدون مشاهده کامل اقدامات قبلی یا با کمک سیگنال‌های سیاستی خود تعیین کند.

برای اینکه سیگنال‌های سیاستی تاثیر داشته باشد، فدرال رزرو باید تا حد قابل قبولی، پیش‌بینی پذیر باشد. این کار انعطاف‌پذیری فدرال رزرو را در برابر تحولات اقتصادی محدود می‌کند. چنین محدودیت‌هایی به این معنا است که احتمالا «فاکتور شانس» به اندازه مهارت در فرودهای نرم اقتصادی نقش دارد.