استخرهای تامین نقدینگی در بازار فارکس

در دنیای معامله‌گری یکی از مهم‌ترین عناصر برای تضمین سودآوری معاملات، وجود بازاری نقدشونده است. بازار فارکس نیز از این امر مستثنا نیست. وجود استخرهای تامین نقدینگی در بازار فارکس موجب روان‌تر شدن معاملات و قیمت‌گذاری رقابتی می‌شود.

با توجه به حجم بالای معاملات بازار فارکس در روز که به بالای ۶ میلیارد دلار هم می‌رسد، هیچ بازار سرمایه دیگری را پیدا نمی‌کنید که از نظر نقدشوندگی به گرد پای بازار فارکس، مخصوصا در جفت ارزهای اصلی، برسد.

اما علی‌رغم نقدشوندگی بسیار عالی در جفت ارزهای اصلی گاهی ممکن است در برخی از جفت ارزهای فرعی و ناشناخته با مشکل نقدشوندگی مواجه شوید. این مشکل در زمان رویدادهای خبری و انتشار داده‌های اقتصادی با افزایش اسپرد می‌تواند تشدید هم بشود. شاید مهم‌ترین وظیفه تامین کنندگان نقدینگی در بازار فارکس به‌عنوان یک بازارساز حرفه‌ای اعلام نرخ ارز باشد. بااین‌حال، سایر فعالان بازار فارکس نیز می‌توانند با افزایش حجم معاملات خود نقش مهمی در تامین نقدینگی بازار داشته باشند.

نقدشوندگی چیست؟

در اصطلاحات مالی و سرمایه‌گذاری، به‌سرعت تبدیل دارایی به پول نقدشوندگی می‌گویند. به‌عنوان‌مثال در بازارهای بین‌المللی ۵ روز زمان لازم است تا پس از فروش سهم پول به‌ حساب شما واریز شود، این مدت‌زمان در بازار فارکس ۲ روز و برای جفت ارز USDCAD استثنائا ۱ روز است.

بازار املاک و مستغلات نیز نمونه‌ای از بازار با نقدشوندگی پایین هستند، به‌طوریکه یک معامله ملکی ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد تکمیل شود.

شاید گاهی اوقات شرایط بازارهای غیرنقدشونده را در بازار فارکس نیز تجربه کنیم اما در اکثر مواقع معاملات به‌سرعت و بدون معطلی انجام می‌شوند. حجم نقدینگی بالای موجود در بازار فارکس موجب کاهش اسپرد و توانایی جذب سفارشات بسیار بزرگ، بدون نوسان بالای قیمتی می‌شود.

نقدینگی در بازار فارکس توسط چه کسی تامین می‌شود؟

معمولا اصطلاح “تامین کننده نقدینگی” (Liquidity Provider) به بازارسازها اطلاق می‌شود، اما در بازار فارکس این اصطلاح برای همه افراد و مؤسساتی که با حجم معاملات بالای خود نقدینگی موردنیاز بازار را تامین کنند، صادق است. بانک‌های مرکزی، بانک‌های تجاری و سرمایه‌گذاری بزرگ، شرکت‌های چندملیتی، صندوق‌های پوشش ریسک، مدیران سرمایه‌گذاری خارجی، کارگزاران خرد، معامله‌گران خرد و افراد با ارزش حساب بالا، نمونه‌هایی از این‌دست هستند. بازارسازهای فعال در فیوچرز، معامله‌گران کوتاه‌مدت و سفته‌بازان نیز نقش مهمی در تامین نقدینگی دارند.

مقدار بالای نقدینگی موجود در بازار فارکس نتیجه مستقیم مشارکت بسیاری از شرکت‌ها، سازمان‌ها، افراد و دولت‌ها در این بازار بین‌المللی است.

نقدشونگی بازار ارز

یکی از مهم‌ترین دلایل نقدشوندگی بالای بازار فارکس ساعت کاری آن است. این بازار از بعدازظهر یکشنبه سیدنی یا ولینگتون تا انتهای ساعت کاری جمعه نیویورک، باز است. یکی از دیگر دلایل عمق بالای بازار فارکس، تعداد معامله‌گران بسیار بالای آن در سراسر جهان است. قبل از ظهور اینترنت و تجارت آنلاین، بانک‌های تجاری و موسسات مالی بزرگ نقش تامین نقدینگی را بر عهده داشتند، اما امروزه هر کسی با حداقل سرمایه ممکن و دسترسی به اینترنت می‌تواند در این بازار حضور داشته باشد. به همین دلیل دیگر بانک‌ها و موسسات مالی در تامین نقدینگی تنها نیستند و کارگزارانی که در سراسر جهان به معامله‌گران خرد خدمات می‌دهند نیز در کنار آن‌ها قرار گرفته‌اند.

انواع تامین کنندگان نقدینگی

ارائه‌دهنده نقدینگی موسسه یا فردی است که به‌عنوان بازارساز در بازار ارز عمل کرده و خریدار و فروشنده یک دارایی یا نرخ مبادله خاص است. وظیفه ارائه‌دهنده نقدینگی تضمین ثبات قیمتی است. این تضمین از طریق خرید پوزیشن یک بازارساز دیگر یا اضافه کردن به دارایی‌های قبلی برای نکول در آینده صورت می‌گیرد. بسیاری از بازارسازها از مشتریان نیز سفارش دریافت می‌کنند تا در صورت رسیدن بازار به سطوح مشخصی، آن‌ها را اجرا کنند.

برترین تامین کنندگان نقدینگی در بازار فارکس در «سطح ۱» قرار دارند. بانک‌های سرمایه‌گذاری متشکل از دپارتمان‌های مجزا برای هر ارز در این سطح قرار دارند و برای تمامی جفت ارزهای تحت پوشش خود مظنه خریدوفروش ارائه داده و اغلب در معاملات CFD نیز فعالیت دارند.

تامین کنندگان نقدینگی سطح ۱ (Tier 1)، اغلب اسپرد پایینی را پیشنهاد می‌کنند و عموما به‌جای تکیه بر اسپرد برای کسب درآمد، با توجه به معاملاتی که در بازار انجام می‌دهند، سود کسب می‌کنند. به همین دلیل بازارسازهای سطح ۱، برای کسب سود با دریایی از فرصت‌ها مواجه هستند.

تامین کنندگان نقدینگی در بازار بین‌بانکی

کمیسیون بورس اوراق بهادار ایالات‌ متحده (U.S. Securities Exchange Commission)، “بازارساز” را به‌عنوان شرکتی تعریف می‌کند که به‌طور منظم و مستمر آماده خرید یا فروش سهام با قیمتی است که به‌صورت عمومی عرضه می‌شود. در بازار فارکس اصطلاح بازارساز می‌تواند هم به شرکتی که نقش تامین نقدینگی در جفت ارزها را دارد و هم به معامله‌گری که از طرف آن شرکت در حال انجام این کار است، اطلاق شود.

اولین تامین کننده نقدینگی در بازار بین‌بانکی فارکس، بانک‌های تجاری بزرگ و برخی از بانک‌های سرمایه‌گذاری هستند. این بانک‌ها عموما هم برای مشتریان حرفه‌ای خود و هم برای افراد خرده‌پایی که از باجه‌های آنان تقاضای تبادل ارز دارند، قیمت خریدوفروش را ارائه می‌دهند. اکثر کارگزاری‌ها و بانک‌های تجاری و سرمایه‌گذاری در تامین نقدینگی تمامی جفت ارزها نقش دارند. به‌طورکلی هر زمان که بازار باز باشد، بازارساز باکمال میل پوزیشن‌های خریدوفروش مشتریان خود را اجرا می‌کند.

بازارساز با تفاوتی که بین قیمت خریدوفروش (همان اسپرد) لحاظ می‌کند، هزینه ارائه نقدینگی خود را دریافت می‌کند. هرچه بازارسازان بیشتری در یک جفت ارز وجود داشته باشند، نقدینگی افزایش یافته و هزینه انجام معاملات برای معامله‌گران کمتر می‌شود؛ درنتیجه قیمت‌گذاری رقابتی‌تر شده و مشتری نرخ‌ بهتری دریافت خواهد کرد.

بانک‌های بزرگ به دلیل مشارکت با َشرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ارزی، تامین کنندگان اصلی نقدینگی در بازار فارکس محسوب می‌شوند. باید در نظر داشت که این بانک‌ها همیشه به مشتریان و طرف‌های قرارداد حرفه‌ای خود قیمتی که در بازار است را پیشنهاد نمی‌دهند. در عوض، آنها بر اساس پیش‌بینی حرکت ارز در آینده و تمایل طرف مقابل، قیمت‌هایی دوطرفه را ارائه می‌دهند.

خواندن دست طرف مقابل، یک روش بسیار رایج در میان بازارسازهای فارکس است. برای مثال می‌توان به ارائه قیمت‌های پیشنهادی کمتر در صورت فروشنده بودن و ارائه قیمت‌های بالا در صورت خریدار بودن طرف مقابل، اشاره کرد. مشتریان بالقوه این بازارسازها برای انجام معاملات شرکت‌ها، صندوق‌های پوشش ریسک، معامله‌گران خرد و بانک‌های کوچک هستند.

برخی شرکت‌های بین‌المللی برای فعالیت در خارج از کشور و تبادلات ارزی خود در بازار فارکس فعال هستند و در نتیجه این نوع از شرکت‌ها به حرکات بلندمدت بازار توجه دارند. اما در طرف مقابل، معامله‌گران کوتاه‌مدت به دنبال خرید در پایین و فروش در بالا هستند تا از نوسانات بازار سود کسب کنند.

در تصویر زیر برخی از بزرگ‌ترین بانک‌های بازارساز سطح ۱ که در حال حاضر نقدینگی را در بازار فارکس به عنوان بازارساز فراهم می‌کنند، مشاهده می‌کنید.

لوگوی شرکت‌های تامین کننده عمده نقدینگی در بازار فارکس که در اغلب جفت ارزها برای مشتریان خود خدمات فراهم می‌کنند.

یکی از کارهایی که محبوبیت بسیاری پیدا کرده، ایجاد کارگزاری‌های دست‌اول Prime of Prime یا (PoP) است. کارگزاری دست‌اول به شرکتی اطلاق می‌شود که با یک کارگزاری معتبر جهانی قرارداد دارد. این شرکت می‌تواند با استفاده از مزایایی که دارد به سایر کارگزاران فعال در فارکس و ارزهای دیجیتال و حتی سایر شرکت‌های سرمایه‌گذاری، خدمات مالی ارائه دهد. یکی از شرکت‌هایی که در خدمات دست‌اولی تخصص بالایی دارد، شرکت B2Broker است. برتری تکنولوژیک این شرکت باعث شده تا مشتریان به استخرهای نقدینگی سازمانی دسترسی داشته باشند و از بهترین اسپردهای موجود در بازار استفاده کنند.

نحوه تهیه نقدینگی برای بازار خرده‌فروشی توسط کارگزاران آنلاین فارکس

معامله‌گران خرد، مگر در موارد بسیار نادر که سرمایه نجومی داشته باشند، هرگز به تامین کنندگان نقدینگی سطح ۱ دسترسی مستقیم نخواهند داشت. دسترسی این افراد به بازار فارکس توسط یک کارگزار آنلاین یا یک تامین کننده نقدینگی ثانویه نظیر بانک‌های کوچک صورت می‌پذیرد.

کارگزاران آنلاین معتبر حداقل در برخی مواقع از یک تامین کننده نقدینگی سطح ۱ برای تکمیل سفارشات خود استفاده می‌کنند. این موسسات تنها با تامین کنندگانی که از نظر مالی معتبر هستند، همکاری می‌کنند تا ریسک طرف مقابل را کاهش دهند.

کارگزاران آنلاین فارکس معمولا برای انجام معاملات خود به شبکه ECN/STP متصل می‌شوند. ECN مخفف شبکه ارتباط الکترونیکی (Electronic Communications Network) و STP مخفف ارتباط از طریق پردازش (Straight through Processing) است. سایر کارگزاری‌ها از NDD یا بدون میز معاملاتی (No dealing desk) استفاده می‌کنند، به این معنی که تمامی معاملات آن‌ها مستقیما به تامین کننده سطح ۱ یا ثانویه منتقل می‌شود.

کارگزارانی که میز معاملاتی دارند، نقش یک تامین کننده نقدینگی را بر عهده می‌گیرند، چراکه با خرید و فروش مشتریان، آن‌ها نیز برای کاهش ریسک تا جایی که ضروری به نظر برسد وارد سمت دیگر معامله می‌شوند. این کارگزاری‌ها نقش بازارساز را دارند و سود آن‌ها بر این اساس است که اکثر معامله‌گران خرد متحمل زیان می‌شوند.

مدل‌های کارگزاری آنلاین

کارگزاری‌ها برای بهبود نرخ اسپرد و معاملات خود معمولا با چند تامین کننده ارتباط دارند. به همین دلیل آن‌ها می‌توانند بهترین قیمتی که از تامین کنندگان قابل دریافت است را به مشتریان خود پیشنهاد کنند. در همین راستا کارگزاری‌ها، پل الکترونیکی ایجاد کردند تا پلت فرم معاملاتی خود یا شخص ثالث را به‌طور خودکار به پلت فرمی که به‌عنوان ECN عمل می‌کند، متصل کنند.

این پل‌ها معمولا به نحوی تنظیم می‌شوند که کارگزار می‌تواند حساب ECN را به‌صورت انتخابی به مشتری یا مشتریان خاصی متصل کند و مشتریان غیر ترجیحی را تحت پوشش قرار ندهد (برای مثال آن‌ها را به سمت حساب دیگری هدایت کند).

این حالت شرایطی ترکیبی دارد و کارگزار از برخی معاملات عبور کرده و سمت مقابل برخی از معاملات را وارد می‌شود. شبیه به بازارسازان بین‌بانکی که نقش تامین کنندگی دارند و ممکن است بسته به‌اندازه معامله و پیچیدگی مشتری، برخی از موقعیت‌ها را حفظ کرده و از برخی خارج شوند. درنهایت اما این کارگزار است که تصمیم می‌گیرد که آیا سفارش باید توسط تامین کننده نقدینگی پوشش داده شود یا خیر.

بسیاری از معامله‌گران از کارگزاری‌هایی که بازارساز هستند، به دلیل تضاد منافع موجود دوری می‌کنند، زیرا بازارسازها در طرف مقابل شما قرار دارند و ضرر شما منجر به سود آن‌ها می‌شود. بسیاری از معامله‌گران بزرگ نیز به همین علت تمایل دارند با کارگزاری‌های ECN/STP کار کنند.

نقدشونده‌ترین جفت ارزها

شانس معاملات سودآور در جفت ارزهایی که نقدشوندگی بالاتری دارند، بیشتر است. نقدشوندگی در جفت ارزها به‌صورت اسپرد پایین و میزان واکنش قیمت به سفارشات بزرگ منعکس می‌شود. نقدشونده‌ترین جفت ارز بازار بدون شک EURUSD است. میانگین ارزش معاملات روزانه این جفت ارز بیش از ۵۸۰ میلیارد دلار است. با توجه به تعداد بالای معامله‌گران، عمق بازار و کاربردهای بین‌المللی یورو و دلار، اسپرد این جفت ارز می‌تواند بین ۰.۲۵ تا ۱.۸ پیپ باشد.

دومین جفت ارز نقدشونده USDJPY، با میانگین ارزش معاملات روزانه ۵۷۷ میلیارد دلار است. اسپرد این جفت هم بین ۰.۵ تا ۲.۵ پیپ است.

سومین جفت ارز نقدشونده USDCHF، با میانگین ارزش معاملات روزانه ۴۰۰ میلیارد دلار است. اسپرد این جفت هم بین ۲.۵ تا ۵ پیپ است.

چهارمین جفت ارز نقدشونده GBPUSD است، این جفت ارز گاهی کابل (cable) نیز نامیده می‌شود، چراکه قیمت‌ها بین دو کشور از طریق کابلی در زیر اقیانوس منتقل می‌شد. اسپرد معمول این جفت ارز بین ۲ تا ۴ پیپ است.  نوسانات و حجم معاملات این جفت ارز نسبت به EURUSD به ترتیب بالاتر و کمتر است، همچنین میانگین ارزش معاملات روزانه ۳۵۰ میلیارد دلار است.

رتبه پنجم این فهرست AUDUSD با میانگین ارزش معاملات روزانه ۲۵۰ میلیارد دلار است. اسپرد معمول این جفت ارز بین ۲.۵ تا ۴ پیپ است. به دلیل تولید بالای مواد خام استرالیا این جفت ارز به قیمت کامودیتی‌ها وابستگی بالایی دارد.

سایر جفت ارزهایی که حجم بالایی دارند یا ازنظر استراتژیک مهم هستند عبارت‌اند از: NZDUSD، EURGBP و EURJPY.

به دلیل اسپرد پایین، معامله در جفت ارزهای فوق شانس بیشتری برای موفقیت دارد. سایر جفت ارزهای غیر اصلی اغلب اسپرد بالایی داشته و توان جذب سرمایه‌های سنگین را ندارند.

سخن پایانی

برای داشتن معاملاتی کارآمد در بازار فارکس وجود نقدینگی عنصری کلیدی است. سطوح پایین نقدینگی منجر به نوسانات قیمتی ناگهانی می‌شوند. برای مثال انجام یک سفارش نسبتا بزرگ توسط بانک می‌تواند قیمت را به میزان قابل‌توجهی جابه‌جا کند. ارائه‌دهندگان نقدینگی جزئی جدایی‌ناپذیر از بازار هستند، اما کارگزارانی که به‌عنوان بازارساز فعالیت دارند با معامله گران تضاد منافع دارند، چراکه در سمت مقابل مشتری وارد معامله‌شده و ضرر مشتری، سود آنها است.