واگرایی چیست و چه کاربردی دارد؟

واگرایی چیست؟

واگرایی Divergence زمانی رخ می دهد که قیمت یک سهم خلاف جهتی که یک اندیکاتور تکنیکال مثل اسیلاتورها نشان می‌دهد، حرکت کند. واگرایی به ما هشدار می دهد که روند کنونی قیمت در حال ضعیف شدن است. در بعضی مواقع واگرایی می‌تواند باعث بازگشت روند قیمت شود.

واگرایی را می‌توان به دو دسته مثبت و منفی تقسیم کرد. واگرایی مثبت می‌تواند به این معنی باشد که سهم ممکن است روند صعودی تشکیل دهد. برعکس آن واگرایی منفی می‌تواند به این معنی باشد که سهم در آینده ممکن است روند نزولی داشته باشد.

واگرایی چه چیزی را به ما نشان می دهد؟

در تحلیل تکنیکال، واگرایی می‌تواند به ما سیگنال بازگشت روند را بدهد. واگرایی مثبت زمانی اتفاق می افتد که قیمت کف جدیدی را تشکیل بدهد اما اندیکاتور تکنیکال ما (مثلا اندیکاتور MFI) رو به بالا حرکت کند. و برعکس، در واگرایی منفی قیمت سقف جدیدی تشکیل می‌دهد اما اندیکاتور نمی‌تواند سقف جدیدی تشکیل دهد و پایین‌تر از سقف قبلی خود حرکت می‌کند.

معامله‌گران از واگرایی استفاده می‌کنند تا بتوانند مومنتوم قیمت را ارزیابی کنند و احتمال برگشت قیمت را بسنجند. برای مثال، سرمایه‌گذاران از اسیلاتورهایی مثل RSI بر روی نمودارهایشان استفاده می‌کنند.

در حالت عادی اگر قیمت روند صعودی داشته باشد و سقف‌های جدید تشکیل دهد، اندیکاتور نیز باید همین رفتار را تکرار کند. اگر قیمت سقف جدیدی تشکیل دهد، اما RSI نتواند از سقف قبلی خودش بالاتر رود، می‎‌تواند هشداری مبنی بر ضعیف شدن روند صعودی باشد. این حالت را واگرایی منفی می‌نامند. در این مواقع معامله‌گر می‌تواند تصمیم بگیرد که آیا می خواهد از معامله خارج شود یا حد‌ضرری برای معامله تعیین کند تا اگر قیمت شروع به ریزش کرد، زیاد متضرر نشود.

واگرایی مثبت برعکس این شرایط است. تصور کنید که قیمت کف‌های جدید تشکیل دهد اما اندیکاتور برخلاف رفتار قیمت عمل کند. در این صورت سرمایه‌گذاران به این نتیجه می‌رسند که فروشندگان قدرتشان در حال کاهش است و ممکن است روند به زودی بازگشت کند.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای اندیکاتورهای تکنیکال مخصوصا اسیلاتورها، پیدا کردن همین واگرایی‌هاست.

تفاوت سیگنال تایید و واگرایی

واگرایی زمانی رخ می‌دهد که قیمت و اندیکاتور به معامله‌گر چیزهای مختلفی نشان دهند. اما منظور از سیگنال تایید این است که یک یا چند اندیکاتور به همراه قیمت، یک چیز (ادامه روند و یا بازگشت روند و …) را به معامله‌گر نشان دهند. معامله‌گران چه زمانی که قصد ورود به معامله دارند و چه زمانی که داخل معامله هستند، نیاز به تاییدیه دارند. مثلا اگر قیمت روند صعودی دارد، انتظار دارند که اندیکاتور‌ها نیز ادامه‌داشتن روند صعودی را تایید کنند.

محدودیت های واگرایی

سرمایه‌گذاران باید از ترکیب چندین اندیکاتور و تکنیک‌های تحلیل استفاده کنند تا سیگنال برگشت قیمت برایشان تایید شود و نباید تنها از واگرایی استفاده کنند. این نکته برای تمام ابزار‌های تحلیل تکنیکال صدق می‌کند. ممکن است روند بازگشت کند اما سیگنال واگرایی برای ما صادر نشده‌ باشد، بنابراین باید از روش‌های دیگر مدیریت ریسک و تحلیل در کنار واگرایی نیز استفاده کنیم.

همچنین ممکن است واگرایی تشکیل شود، اما بازگشت قیمت صورت نگیرد، یا حتی اگر روند بازگشت کند مدتی طول بکشد. ممکن است واگرایی برای مدت طولانی ادامه داشته‌باشد، بنابراین اگر تنها بر‌اساس واگرایی بخواهید وارد معامله شوید، ممکن است قیمت طبق پیش‌بینی شما حرکت نکند و ضررهای بزرگی را تجربه کنید.