شورت اسکوئیز چیست و چگونه می توان از آن کسب سود کرد؟

در تحلیل تکنیکال، زمانی ­که صحبت از سیستم‌­های معاملاتی می­‌شود، ستاپ‌­ها و ساختارهای مختلفی وجود دارند که معامله­ گران، از آن‌ها به عنوان سیستم معاملاتی خود استفاده می‌کنند. برخی از آن‌ها، موقعیت‌­های کوتاه مدتی هستند که در تایم فریم های پایین تشکیل شده و فرصت­های معاملات اسکالپ را فراهم می‌­آورند. برخی دیگر، رویدادهای بنیادی در ابعاد وسیع‌تری هستند که در تایم فریم ­های بالاتر رخ داده و فرصت‌های معاملاتی سوینگ را فراهم می­‌کنند. از جمله محبوب­ترین و موثرترین ستاپ‌­های معاملاتی، آن‌هایی هستند که در تمامی تایم فریم­ ها رخ داده و می‌توان آن‌ها را تحلیل و بر اساس آن معامله کرد. شورت اسکوئیز (Short Squeeze) یکی از ستاپ­‌های معاملاتی محبوب در بین معامله گران بشمار می­‌آید.

شورت اسکوئیز چیست؟

اگر شما تا حدودی با تحلیل تکنیکال و معامله بر اساس آن آشنایی داشته باشید، احتمالا معنی عبارت “شورت اسکوئیز” را می‌دانید‌. Squeeze در ترجمه فارسی به معنای چلانده شدن! یا فشردن و له کردن معنی می‌شود. در این عبارت در کنار کلمه Short قرار گرفته‌است که خود به معنی موقعیت فروش است. حال با این عبارت ما به دنبال له‌کردن موقعیت‌های فروش هستیم!؟ در بازار، شورت اسکوئیز، اساسا به معنی یک جهش در نمودار قیمت است که پس از یک ریزش عمیق و در پی فشار ناشی از بسته شدن معاملات فروش رخ می‌دهد. به عبارت دیگر، شورت اسکوئیز، نتیجه بسته شدن پوزیشن‌های فروش در بازار است که در ابعاد مختلفی، می تواند منجر به جهش سریع در قیمت یا رشد آرام و پایدار آن شود.

دلایل متنوعی را می‌توان به عنوان علت شورت اسکوئیز بر­شمرد. دلایلی نظیر تسویه سود پوزیشن‌های فروشی که به تارگت خود رسیده‌اند، پوشش ریسک معاملات فروش، خروج از معاملات پیش از انتشار اخبار مهم و یا در مواجه با انتشار خبر، تسویه پوزیشن‌های فروش در انتهای هفته، انتهای ماه و یا تعطیلات. شورت اسکوئیز همچنین می‌تواند در مواردی نظیر تغییر ناگهانی در سنتیمنت بازار و یا در مواجهه با اتفاقات ژئوپولتیک و یا اظهارات روئسای بانک‌های مرکزی و یا سیاستمداران نیز رخ دهد.

صرف‌نظر از دلایلی که منجر به شورت اسکوئیز می‌شود، نتیجه آن یکسان است. قیمت پس از ریزشی نسبتا عمیق، به سطوح بالاتری حرکت می‌کند. در برخی موارد، شورت اسکوئیز، صرفا یک اصلاح صعودی کوتاه مدت است و پس از آن، روند اصلی نزولی ادامه می‌یابد اما در مواردی نیز شورت اسکوئیز می‌تواند منجر به تغییر روند به روندی جدید گردد.

روش‌های معامله بر اساس شرت اسکوئیز

فرصت‌های معاملاتی شورت اسکوئیز بسیار متنوع و جذاب هستند. اگر در هنگام وقوع یک موقعیت شورت اسکوئیز، به علت آن فکر کنیم، آنگاه با فرصت‌های خوبی مواجه خواهیم‌شد. با تغییر جهت بازار از فروش به خرید، تمامی پوزیشن‌های فروش به سرعت بسته شده و با افزایش تقاضا، قیمت به سطوح بالاتری رشد می‌نماید.

یکی از موارد جذاب در مورد شورت اسکوئیز این است که همزمان با بسته شدن معملات فروش، حجم بزرگی از معاملات خرید نیز ایجاد می‌شود که این خود موجب افزایش مومنتوم خرید و رشد سریع قیمت می‌گردد. حال که با مفهوم شورت اسکوئیز آشنا شدیم، زمان آن رسیده که راجب نحوه معامله آن نیز بیاندیشیم. شاید اساسی‌ترین موضوع این باشد که بتوانیم در عمل، موقعیت‌های شورت اسکوئیز را تشخیص دهیم. برای تشخیص و معامله موقعیت‌های شورت اسکوئیز، روش‌های کلیدی اما محدودی وجود دارد که در اینجا به بررسی و تشریح بهترین روش‌های معاملاتی آن می‌پردازیم.

خطوط روند و سطوح مقاومت

یکی از موثرترین و در عین حال ساده­‌ترین روشهای معامله شورت اسکوئیز، استفاده از قوانین پایه تحلیل بازار و بهره‌­مندی از خطوط روند و سطوح مقاومت می‌باشد. به بیان ساده، زمانی‌که بازار در یک روند نزولی قرار دارد، می‌توانیم از خط روند نزولی به عنوان ابزاری برای سنجش حرکت قیمت، استفاده نماییم. تا زمانی که قیمت زیر خط روند نزولی در حال حرکت است، روند نزولی برقرار است. اما اگر قیمت خط روند را به سمت بالا بشکند، اخطاری اولیه مبنی بر تغییر روند احتمالی است. با این وجود، به این دلیل که رفتار قیمت در محدوده خط روند بسیار پرنوسان است، تصمیم بر اساس رفتار قیمت در محدوده خط روند نیز می‌تواند گمراه‌کننده باشد و معامله تنها به این دلیل که خط روند شکسته شده‌است ممکن است بسیار تهاجمی و شاید عجولانه باشد.

بنابراین، در کنار تکنیک شکست خط روند اگر از تکنیک شکست سطوح مقاومت نیز بهره‌مند شویم، شانس موفقیت معاملات خود را چندین برابر خواهیم کرد. همانطور که می‌دانیم، یک روند نزولی از کف‌های پایین‌تر (lower lows) و سقف‌های پایین‌تر (lower highs) تشکیل شده‌است که بازار را بصورت پلکانی به سمت پایین می‌برد. اگر قیمت نتواند یک کف پایین‌تر بسازد و سپس سقف پیشین خود را نیز به سمت بالا بشکند، این نشانه خوبی است که احتمالا پایان روند نزولی و تغییر آن درحال وقوع است. استفاده از این مورد در کنار شکست خط روند، می تواند یک نشانه بسیار قدرتمند از وقوع احتمالی شورت اسکوئیز باشد.

معامله بر اساس شکت خط روند نزولی و اولین مقاومتتصویر فوق، مثال خوبی از یک موقعیت شورت اسکوئیز است و به ما می‌آموزد که چگونه می‌توان از خط روند به عنوان یک سطح مقاومتی برای معامله شورت اسکوئیز استفاده نمود. حال بیایید بررسی کنیم که در مثال فوق چه اتفاقی افتاده‌است. همانگونه که در ابتدا مشاهده شد، قیمت در یک روند نزولی قرار گرفته و زیر خط روند، با شکست کف پایین‌تر، در حال نزول است. اما در ادامه مسیر، بازار موفق به تشکیل کف پایین‌تر نشده و این اولین نشانه از تغییر روند می‌باشد.

قیمت سپس توانست خط روند نزولی را به سمت بالا بشکند و این اولین نشانه شورت اسکوئیز است. به دنبال آن، قیمت سطح مقاومتی را نیز به سمت بالا شکست و با تایید شورت اسکوئیز، نقطه ورود پوزیشن خرید را صادر نمود. مشاهده می‌کنیم که قیمت از این نقطه، با تکمیل شورت اسکوئیز، به رشد خود ادامه داده‌است.

برای معامله این نوع ستاپ‌ها، دقیقا مشابه معاملات بریک اوت صعودی (Bullish Breakout) عمل می‌نماییم. با بسته شدن کندل بالای سطح مقاومت، می توان وارد پوزیشن خرید شد. حد ضرر را نیز زیر کف قبلی یا سویینگ قبلی (swing low) که پیش از شروع شورت اسکوئیز تشکیل شده است، قرار می‌دهیم. سپس تارگت را در نقطه‌ای برابر با حداقل دو برابر ریسک خود قرار می‌دهیم تا از مطلوب بودن ریسک به ریوارد معامله خود، اطمینان حاصل کنیم.

شیوه معاملاتی فوق در واقع یک سیستم معاملاتی دو مرحله‌ای است، به این معنی که ما همزمان از دو تکنیک شکست خط روند و شکست سطوح مقاومت باید برای ورود به معامله چراغ سبز بگیریم. اگر قیمت خط روند را بشکند اما موفق به شکست سطح مقاومت نشود، ما وارد این معامله نخواهیم شد. این به ما کمک می کند تا اسیر معاملات زیان آوری که در بازارهای متلاطم رخ می‌دهد، نشویم و شانس موفقیت خود را افزایش دهیم.

بررسی رفتار قیمت 

یک تکنیک عالی دیگر در تعیین و معامله بر اساس شورت اسکوئیز، استفاده از بررسی رفتار قیمت می‌باشد که منظور در اینجا آنالیز کندلی است. اگر راجب ماهیت اتفاقی که هنگام شورت اسکوئیز و تغییر جریان سفارشات رخ می‌دهد بیاندیشیم، در می‌یابیم که الگوهای کندلی می‌توانند یکی از بهترین اندیکاتورها برای شناسایی وقوع شورت اسکوئیز باشند.

یکی از متداول ترین الگوهای کندلی که می‌تواند نشان‌دهنده وقوع یک موقعیت فروش باشد، کندل اینگالف صعودی یا پوشای صعودی (Engulfing Candle) است. یک کندل اینگالف صعودی، کندلی است که بلافاصله پس از یک کندل نزولی تشکیل می‌شود و بطور کامل، کندل پیشین خود را پوشش می‌دهد. کندل دوم بطور معمول بسیار بزرگتر از کندل پیشین بوده و نشان‌دهنده یک تغییر سریع در سنتیمنت حرکت بازار است. تشکیل یک کندل اینگالف صعودی در یک روند نزولی، می‌تواند نشانه خوبی از وقوع یک موقعیت شورت اسکوئیز (Short Squeeze) باشد که در پی آن، فرصتی برای بهره‌مندی از یک تغییر روند بزرگ را فراهم می‌آورد.

واکنش قیمت پس از تشکیل یک کندل اینگالف صعودیدر تصویر فوق یک نمونه عالی از شرایط ذکر شده را مشاهده می‌کنید. قیمت در یک روند نزولی در حال کاهش است اما درست زمانی­ که قیمت، کف پیشین خود را در این روند نزولی شکسته تا کف جدیدی ثبت نماید، خریداران وارد بازار شده و با ایجاد شورت اسکوئیز، قیمت به سرعت معکوس می­‌شود. عده‌ای از معامله‌گران این رفتار قیمت و عدم توانایی تثبیت قیمت زیر کف قبلی را، نشانه‌هایی از فالس بریک اوت (بریک اوت کاذب) می‌دانند. وجود کندل اینگالف صعودی که بسیار بزرگتر از کندل قبلی است، وقوع یک موقعیت شورت اسکوئیز را به ما هشدار می‌دهد. بنابراین، هنگام معامله ستاپ فوق، بهترین راه این است که با شکست سقف کندل اینگالف صعودی، وارد معامله شویم و حد ضرر را نیز زیر کف کندل اینگالف صعودی قراردهیم. سپس تارگت را حداقل دو برابر ریسک خود قرار می‌دهیم.

بزرگترین مزیت ستاپ معاملاتی فوق این است که شما خیلی زود وارد این معامله و یک حرکت بزرگ خواهیدشد. تغییر سنتیمنت بازار که در طول تشکیل یک کندل اینگالف صعودی رخ می‌دهد، معمولا لحظات ابتدایی تشکیل موقعیت شورت اسکوئیز بوده و لذا ورود در این نقطه می تواند یک حرکت بسیار سودآور باشد. با این­‌حال، ورود به پوزیشن در این نقطه، می‌تواند تا حدودی تهاجمی نیز باشد، چراکه قیمت همچنان در یک روند نزولی قرار دارد.

واردکردن نیمی از پوزیشن بعد از شکست روند نزولی

به عنوان یک پیشنهاد معاملاتی می­‌توان نیمی از پوزیشن را پس از شکست کندل اینگالف و نیم دیگر را در موقعیتی پس از شکست خط روند وارد شویم. بنابراین، اگر مجددا به مثال فوق نگاهی بیاندازیم، دو موقعیت مناسب را مشاهده می‌کنیم. نخست زمانی است که قیمت سقف کندل اینگالف صعودی را می‌شکند و دوم زمانی است که قیمت موفق به شکست خط روند صعودی می‌شود­.

اندیکاتورهای تکنیکال

تاکنون ما به معامله شورت اسکوئیز تنها بر اساس بررسی رفتار قیمت و استفاده از روش‌های کلاسیک تحلیل تکنیکال، نظیر خط روند و سطوح مقاومت پرداختیم. اما یک روش بسیار موثر دیگر در شناسایی و شکار تغییر روند مبتنی بر شورت اسکوئیز، استفاده از اندیکاتورهای تکنیکالی می‌باشد.

اندیکاتورهای زیادی هستند که می‌توانند در معامله موقعیت شورت اسکوئیز استفاده شوند. یکی از گزینه‌­های مطلوب، استفاده از اندیکاتورهای تشخیص مومنتوم حرکت و یا اندیکاتورهای تشخیص روند است. اندیکاتورهای تشخیص مومنتوم، نظیر اندیکاتور RSI و استوکاستیک  در پیشبینی ضعف و یا کندی روند که بطور معمول در هنگام شورت اسکوئیز رخ می­دهد، بسیار مطلوب است.

اندیکاتورهای تشخیص مومنتوم، این کار را بر مبنای وجود واگرایی صعودی (Bullish Divergence) انجام می‌دهند. اگر شما با مفهوم واگرایی صعودی آشنا نیستید، بگذارید این موضوع را شفاف کنیم. به بیان ساده، واگرایی صعودی به شرایطی گفته می‌شود که حرکت نزولی قیمت توسط اندیکاتور تشخیص مومنتوم، پشتیبانی نمی‌شود. بنابراین اگر اندیکاتور RSI را به عنوان نمونه در نظر بگیریم، انتظار داریم که حین یک روند نزولی قوی، اندیکاتور نیز کف جدیدی بسازد و به این شکل، مومنتوم نزولی را تایید کند. حال اگر، قیمت در حال ریزش باشد ولی اندیکاتور نه تنها قادر به تشکیل یک کف جدید نباشد، بلکه یک کف بالاتر را نیز تشکیل دهد، در اینصورت این یک واگرایی صعودی بوده و به ما هشدار یک تغییر روند را می‌دهد. در چنین شرایطی موقعیت شورت اسکوئیز می‌تواند رخ دهد، چراکه فشار فروش کاهش یافته و به محض ورود خریداران، حرکت به سمت بالا اتفاق می‌افتد.

ترکیب شکست خط روند و مقاومت به همراه یک واگرایی صعودی

در تصویر فوق، به خوبی مشاهده می‌کنیم که چگونه اندیکاتور RSI می‌­تواند به ما کمک کند تا برای یک موقعیت معاملاتی بر اساس شرت اسکوئیز، آماده شویم­.­­ همانگونه که مشاهده می‌کنید، در ابتدا قیمت در یک روند نزولی قرار گرفته است و کاملا در زیر خط روند نزولی حرکت می‌نماید. روند نمودار اندیکاتور نیز در اینجا نزولی است که این، روند نزولی بازار را تایید می‌کند.

اما همان­گونه که مشاهده می­‌کنید، به محض اینکه مومنتوم روند نزولی کاهش می‌یابد، اندیکاتور با تشکیل یک کف بالاتر، یک واگرایی صعودی را نشان می‌دهد. این به ما هشدار وقوع یک شرت اسکوئیز (Short Squeeze) را در آینده نزدیک می‌دهد‌­. مشاهده می‌کنید که قیمت از همان نقطه، وارد یک شورت اسکوئیز شده بطوریکه قیمت به سمت بالا شتاب گرفته و آخرین مقاومت نزولی و خط روند نزولی خود را به سمت بالا شکسته است. این موقعیت، نقطه ورود خوبی را برای یک معامله خرید فراهم نموده است.

در این مثال مشاهده کردید که ما از ترکیب استراتژی قبلی یعنی: استفاده از خطوط روند و سطوح مقاومتی برای تشخیص شورت اسکوئیز و استفاده از اندیکاتور تکنیکالی بهره بردیم. ایجاد یک سیستم ترکیبی شبیه مورد فوق، یک راه عالی برای فیلتر کردن موقعیت‌های معاملاتی است و می‌تواند شانس موفقیت معاملات را بطور چشمگیری افزایش دهد.

در کنار استفاده از اندیکاتور برای پیشبینی یک موقعیت آتی یا در حال وقوع شورت اسکوئیز،­ می‌توانیم به تنهایی از خود اندیکاتور برای ورود به یک موقعیت شورت اسکوئیز (Short Squeeze) نیز استفاده کنیم. با استفاده از تکنیک‌­های پرایس اکشن، می‌توانیم به آنالیز و بررسی حرکات خود اندیکاتور نیز بپردازیم. بنابراین، در اندیکاتور RSI، برای سنجش اندیکاتور و شناسایی شورت اسکوئیز، می‌توانیم از خطوط روند و مقاومت در  پنل اندیکاتور استفاده نماییم.

شکست خط روند نزولی اندیکاتور RSI در مقابل شکست خط روند نزولی اصلی

یک بار دیگر به تصویر فوق که همراه با یک تحلیل تکمیلی است، نگاهی می‌اندازیم. در این تصویر می­بینیم که اندیکاتور RSI همراه با روند نزولی، در حال ریزش است. برای مشخص نمودن این روند نزولی، می‌­توانیم خط روند نزولی را بر روی خود اندیکاتور نیز رسم نماییم. پس از آن اندیکاتور به سمت بالا جهش نموده و کف بالاتری می‌سازد و به این شکل، یک واگرایی صعودی را ایجاد می‌نماید. پس از آن اندیکاتور خط روند نزولی خود را به سمت بالا می‌شکند که اولین نشانه از وقوع شورت اسکوئیز است. سپس قیمت به سرعت رشد کرده و وقوع آن را تایید می‌کند.

نکته جالب در این تکنیک این است که، شکست خط روند اندیکاتور، بسیار زودتر از شکست خط روند روی چارت رخ داده‌است که این خود می‌تواند نقطه ورود به مراتب بهتری را برای معامله‌ گر فراهم کند. معامله بر اساس اندیکاتور به این سبک، یک روش پیشرو به شمار می‌آید که می‌تواند شما را برای یافتن نقطه ورود بهینه‌تر، یاری کند.

نکات مهم

• زیبایی معاملات شورت اسکوئیز در این است که تشخیص آن با استفاده از روشهای فوق، بسیار ساده است. آن‌ها در تمامی تایم فریم ها رخ می‌دهند لذا صرف‌نظر از اینکه چه تایم‌فریمی را برای معاملاتتان ترجیح می‌دهید، می­توانید از هر یک از روش‌های فوق برای معاملات شورت اسکوئیز بهره ببرید.
• شورت اسکوئیز می‌تواند در تمامی دارایی­‌ها رخ دهد، بنابراین شما می‌توانید آن ­را در بازار سهام، فارکس و تمامی کلاس­های دارایی معامله نمایید.
• هنگام معاملات شورت اسکوئیز، بهتر است ایده‌ای از نوع این حرکت در ذهن خود داشته‌باشید. اگر احساس می‌کنید که این موقعیت شورت اسکوئیز، تنها یک اصلاح کوتاه مدت است و پس از آن، روند اصلی ادامه خواهدیافت، پس بهتر است معامله خود را با یک حد سود مشخص و ثابت باز کنید. اما اگر احتمال می‌دهید که این موقعیت شورت اسکوئیز، نشان‌دهنده یک تغییر اساسی در سنتیمنت بازار است و یک تغییر روند بزرگ را در پی خواهدداشت، در اینصورت می‌توان با سبک متفاوتی به مدیریت پوزیشن پرداخته تا بتوانید حرکت بزرگتری را شکار کنید.
• عموما موقعیت‌های شورت اسکوئیزی که پس از انتشار اخبار رخ می‌دهند، عمر کوتاهی داشته و عمدتا یک اصلاح کوتاه‌مدت هستند. شما باید از فاکتور­های متفاوت و تاثیرگذار بر دارایی‌های مختلف، آگاهی داشته‌باشید. به عنوان مثال، یک موقعیت شورت اسکوئیز در سهام یک شرکت می‌تواند پس از انتشار گزارش درآمدزایی آن شرکت رخ دهد. اگر سهام در حال ریزش باشد ولی گزارش‌های درآمدزایی شرکت، بهتر از پیشبینی‌ها منتشر شود، می‌تواند باعث یک موقعیت شورت اسکوئیز و جهش قیمت در آن سهم گردد. به عنوان مثال دیگر نفت را در نظر بگیرید، یک موقعیت بزرگ شورت اسکوئیز می‌تواند در واکنش به انتشارگزارش هفتگی میزان موجودی نفت خام ایالات متحده (EIA Inventories) و یا اظهاراتی از اپک رخ دهد، لذا توجه ویژه به انتشار اخبار در این موارد بسیار حائز اهمیت است.
• اگر شورت اسکوئیز به دلایل واضحی رخ نداده‌باشد و یا نتوان به سادگی دلیلی برای آن یافت، عمدتا دلایل دیگری در پس آن وجود دارد که معامله‌گر بعدا به آن پی خواهد برد. مشابه سایر موقعیت‌های معاملاتی، رعایت مدیریت ریسک هنگام معاملات بر اساس شورت اسکوئیز، بسیار با اهمیت است. بنابراین همواره از حد ضرر استفاده کنید. زمان خروج از معامله را مد نظر قراردهید و برای معاملات خود، ریسک به ریوارد مناسبی را در نظر بگیرید.